سوم آن آن است كه وقت آن ممتد است تا طلوع فجر خير الامور أوسطها ، قول اول و سوم هر دو ضعيف است خصوصا سوم .
و همچنين تحديدى كه در وقت نماز عشا مذكور شد بداية و نهاية مشهور و معروف ما بين أصحاب است ، و در اين نيز خلاف شده :
أول : آن است كه مذكور شد ، يعنى وقت نماز عشاء داخل مىشود بعد از انقضاء زمانى كه كفايت نماز مغرب كند از أول غروب ، و وقت آن ممتد است تا نصف شب .
قول ثانى : آن است كه وقت آن داخل مىشود به زوال حمره مغربيه ، و منقضى مىشود به ثلث شب ، و اين قول شيخ صدوق است در هدايه « 1 » ، و شيخ مفيد در مقنعه ، و شيخ طوسى است در خلاف « 2 » و مبسوط « 3 » و نهايه « 4 » و اقتصاد « 5 » .
و سلار بن عبد العزيز در مراسم « 6 » موافقت مشايخ عظام فرموده در بدايه و مخالفت نموده در نهايه ، چنانچه فرموده : اول وقت نماز عشاء زوال حمره است ، و ممتد است تا آن كه باقي ماند به نصف شب مقدار چهار ركعت .
و چون مشايخ مذكوره از اعاظم علماى شيعه مىباشند ، بنابراين احتياط مقتضى اين است كه شروع به نماز عشاء نشود قبل از زوال حمره مغربيه . و اگر نماز به جماعت بوده باشد ، چون كه تعجيل در آن مطلوب است اولى آن است كه اندكى تأخير در نماز مغرب نمايد به حدى كه تا فارغ مىشود از نماز مغرب
هامش
« 1 » هدايه شيخ صدوق ص 30 .
« 2 » خلاف ج 1 / 265 .
« 3 » مبسوط ج 1 / 75 .
« 4 » نهايه ص 59 .
« 5 » اقتصاد ص 256 .
« 6 » مراسم ابن سلار ص 62 .