از آن كه از غروب منقضى شد مقدارى كه كفايت نماز مغرب نمايد ، و ممتد است تا نصف شب .
و قول به اشتراك هر دو نماز در تمام وقت چنانچه در ظهرين منقول از شيخ بزرگوار صدوق مرحوم بود ، در اينجا نيز نقل شده ، لكن كلام آن بزرگوار در فقيه « 1 » و غيره مطابق با اين حكايت نيست . و آنچه مذكور شد در تحديد آخر وقت در نماز مغرب موافق مشهور و معروف ما بين فقهاء است .
و ظاهر مىشود از جماعت از أجله قدماى أصحاب خلاف در مسأله به چند قول :
أول : آن است كه وقت نماز مغرب منقضى مىشود به زوال شفق ، كه عبارت از حمره مغربيه است ، و اين ظاهر مىشود از ثقة الاسلام در كافى « 2 » و شيخ صدوق در هدايه « 3 » و غيره و شيخ مفيد در مقنعه و شيخ طوسى در خلاف « 4 » و مبسوط « 5 » و غيرهما .
و قول ثانى : آن است كه وقت نماز مغرب ممتد است تا طلوع فجر صادق ، و اين قول را شيخ طوسى در خلاف نقل فرموده از بعض علماى ما و از جماعتى از علماى عامه .
پس اختلاف شده در آخر وقت نماز مغرب به سه قول :
أول آن است كه وقت نماز مغرب منتهى مىشود به زوال حمره مغربيه .
و ثانى آن است كه ممتد است تا آن كه باقى بماند از نصف شب مقدارى كه كفايت نماز عشاء نمايد .
هامش
« 1 » من لا يحضره الفقيه ج 1 / 219 .
« 2 » فروع كافى ج 3 / 280 .
« 3 » هدايه شيخ صدوق ص 30 .
« 4 » خلاف شيخ طوسى ج 1 / 262 .
« 5 » مبسوط شيخ طوسى ج 1 / 74 .