( 1 )
9 - 10 فرمان نامهاى به ثمامة بن أثال حنفىّ
( 1 ) ابن هشام ص 997 - 998 ؛ الاستيعاب ش 279 ؛ بحن 2 / 247 ( يا ش 7355 ) ؛ سنن سعيد بن منصور ؛ بخش دوم ، ش 2613 .
مقابله كنيد : صحيح بخارى 64 / 70 / 1 .
نيز بنگريد : ( پيمان 68 / ب ) .
سپاهيانى از آن پيامبر خدا ( ص ) بيرون رفتند و مردى از قبيلهء بنى حنيفه را كه نمىدانستند كيست ، دستگير كردند و نزد پيامبر خدا ( ص ) آوردند . . . پيامبر خدا ( ص ) در گذشته نزد اين شخص مىرفته و مىگفته است : « اى ثمامه اسلام بياور » . وى در پاسخ مىگفته است : « اى محمد بس كن . اگر مرا بكشى ، كسى را كشتهاى كه خويشانش به خونخواهى وى بر خواهند خاست ، و اگر خواستار فديه و سربها هستى آنچه مىخواهى بگو » . پيامبر بر وى بزرگوارى نمود و او را آزاد ساخت . ثمامه بيرون رفت . خود را شستشو داد و پاك گشت و آنگاه نزد رسول خدا ( ص ) بازگشته دست يارى به وى داد و اسلام پذيرفت . . . سپس براى گزاردن حج عمره به مكه بازگشت . مردم به وى گفتند : « اى ثمامه كودك شدهاى ؟ » گفت : نه ، ولى پيروى دين محمد را كه بهترين آيين است ، برگزيدم . سوگند به خدا كه بىدستورى پيامبر خدا ، دانهاى از يمامه به مكه برند و از اين راه به دشمنان اسلام ، زيان رسانيد .
مردم مكه به پيامبر ( ص ) نوشتند :
« تو مردم را به نگهداشت پيوند خويشاوندى فرمان مىدهى ، در صورتى كه خود پيوند خويشى ما را گسستهاى ! » ( 2 ) .
« پيامبر خدا به ثمامه فرمانى نوشت كه ايشان را در حمل كالا آزاد گذارد - و اين ، پيش از صلح حديبيه بود » ( 3 ) .
متن اين فرمان نقل نشده است .
1 . ثمامه پسر أثال پسر نعمان ، از بنى ثعلبه تيرهاى از قبيلهء بنى حنيفه و يكى از صحابهء پيامبر بود ( جمهره ص 312 ) . - م .
2 . الاستيعاب : آگاهى ما از تو اين است كه مردم را به نگهداشت خويشاوندى فرا مىخوانى و تشويق مىكنى ، در صورتى كه ثمامه راه ارزاق را بر ما بسته و ما را به رنج افكنده است . چنانچه درست مىدانى كه به وى فرمانى دهى تا ما را در حمل كالا آزاد گذارد ، چنين كن .
3 . الاستيعاب : پس پيامبر خدا ( ص ) به ثمامه نوشت : قبيلهء مرا در حمل ارزاق آزاد گذار .