سفر حج كه با مجموع زوجات تشريف آورده بود .
وثاني به آنكه وى صلى الله عليه [ وآله ] وسلم احقّ وأولى بود بدان .
وثالث به آنكه أقامت به مكة بر مهاجرين چنانكه گفتهاند حرام است ، وبه صحت رسيده است از عثمان . . . كه مسارعت مىكرد در خروج از مكة ، مبادا كه ظنّ أقامت شود در وى .
وحال آنكه أكثر اينها مجرد احتمالات است غير مقرون به روايت .
ووجوه ديگر آن است كه شايد عثمان . . . قائل باشد به آنكه قصر - چنانچه از ظاهر آية كريمه مفهوم گردد - مخصوص است به حالت خوف وچون امن باشد اتمام أفضل بود .
وجواب داده شده است از اين وجه به حديث عمر . . . كه : پرسيد از حضرت كه : يا رسول الله [ ص ] ! حق تعالى فرمود : قصر كنيد اگر بترسيد از كافران ، وما امروز ايمنيم از ايشان فرمود :
« هذه صدقة تصدّق الله تعالى بها فاقبلوا صدقته » .
ونيز آن حضرت آمن تر ( 1 ) از عثمان بود به منى وقصر كرد ، وقيد مذكور در آية اتفاقي ( 2 ) است ، ومبنى بر واقع وأكثر وأغلب حال ( 3 ) مسافران خوف است .
هامش
1 . در مصدر ( أيمن تر ) .
2 . يعنى : تصادفى .
3 . در مصدر ( أحوال ) .