مسائل قضاوت
" قضاوت " يعنى حكم كردن بين مردم براي حل وفصل نزاع ورفع اختلافات آنان با
شرايطى كه خواهد آمد .
مقام قضاوت از مهمترين شؤون حاكم در حكومت اسلامى است كه از جانب خداوند
متعال براي پيامبر أكرم ( ص ) ، واز جانب پيامبر ( ص ) براي أئمة معصومين ( ع ) ، واز جانب ان
حضرات براي فقيه جامع الشرايط تعيين شده است . مخفى نماند كه خطر اين مقام نيز
عظيم است ، چنان كه حضرت أمير المؤمنين ( ع ) خطاب به شريح قاضى فرمودند : " اى
شريح ! همانا تو در مجلسي نشسته اى كه جز پيامبر يا وصى پيامبر ويا فرد شقى در آن
نمىنشيند " . واز حضرت امام صادق ( ع ) نقل شده كه فرمودند : " از حكم كردن
بپرهيزيد ، زيرا آن حق امامي است كه عالم به قضاوت باشد ودر بين مسلمين به عدالت
رفتار كند ، همچون پيامبر يا وصى پيامبر " .
" مسأله 3097 " حكم قاضى واجد شرايط براي همه نافذ است ، خواه امام
معصوم ( ع ) يا فقيه جامع الشرايط أو را براي قضاوت تعيين نموده باشد ، يا دو طرف نزاع با
توافق ورضايت أو را براي قضاوت بين خود انتخاب كرده باشند . در صورت أول به أو "
قاضى منصوب " ودر صورت دوم به أو " قاضى تحكيم " گفته مىشود .
شرايط قاضى :
" مسأله 3098 " شرايط قاضى - چه منصوب باشد يا با توافق دو طرف انتخاب شده باشد
- عبارت است از : " بلوغ " ، " عقل " ، " ايمان " ، " عدالت " ، " مرد بودن " ، " حلال زاده بودن "
وبنابر احتياط واجب " مجتهد بودن " ، بلكه بنابر احتياط " اعلم بلد " يا
هامش
( 1 ) وسائل الشيعة ، كتاب القضاء ، باب 3 از أبواب " صفات القاضي " ، حديث 2 .
( 2 ) وسائل الشيعة ، كتاب القضاء ، باب 3 از أبواب " صفات القاضي " ، حديث 3 .
( 3 ) " اعلم بلد " به كسى مىگويند كه در شهري كه مىخواهد قضاوت كند از همه عالمتر باشد .