كسى كه به أو هبه شده پيش از تحويل گرفتن بميرد .
" مسأله 2431 " هبه عقد جايز است وهر يك از دو طرف مىتوانند آن را به هم بزنند ،
هر چند بهتر است هبه كننده چيزى را كه بخشيده از آن چشم بپوشد وهبه را به هم نزند .
ودر پنج مورد هبه كننده نمىتواند هبه را به هم بزند :
1 - در برابر هبه اى كه كرده چيزى - هر چند كم - از طرف گرفته باشد ، خواه گرفتن عوض
در بخشش شرط شده باشد يا طرف خودش آن را در مقابل بخشش به بخشنده بپردازد .
2 - آن چيز را " قربه إلى الله " بخشيده باشد .
3 - بخشش به يكى از خويشان متعارف باشد ، وبنابر احتياط واجب اگر زن وشوهر هم
چيزى را به يكديگر هبه كنند آن را به هم نزنند .
4 - مالي كه بخشيده به حال خود باقي نمانده باشد ، به عنوان مثال همه يا بعضي از آن
به طور كلى تلف شده يا صورت آن كلا تغيير كرده باشد ، مانند نانى كه خورده يا پارچه اى
كه دوخته باشد ويا اين كه آن را به ديگرى منتقل كرده باشد .
5 - يكى از دو طرف هبه بميرد ، پس اگر هبه كننده پس از تحويل دادن بميرد
بنابر احتياط واجب وارثان أو نمىتوانند هبه را پس بگيرند ، واگر طرف بميرد مال به ورثه
أو منتقل مىشود وبنابر احتياط واجب هبه كننده نمىتواند آن را پس بگيرد .
" مسأله 2432 " اگر انسان از كسى طلب داشته باشد مىتواند گذشت كند وقبول
بدهكار شرط نيست ، ودر اين صورت ديگر نمىتواند آن را به هم بزند .
" مسأله 2433 " هبه كننده مىتواند در مقابل چيزى كه مىبخشد عوضى قرار دهد
واز طرف بگيرد ، وبه آن " هبه معوضه " مىگويند . ولازم نيست عوض آن عين وجنس
باشد ، بلكه مىتواند هر كارى را كه نفع آن به شكلى به بخشنده مىرسد عوض هبه قرار
دهد ، مثلا در مقابل هبه طلبي را كه طرف از هبه كننده دارد ببخشد يا كار مشروعى را براي
أو انجام دهد .
" مسأله 2434 " كسى كه هبه را قبول مىكند چنانچه شرطي به عهده أو نهاده شود
بنابر احتياط بايد به آن عمل نمايد ، بنابراين اگر هبه كننده چيزى را به كسى ببخشد به شرط
آن كه أو هم چيزى را به أو هبه كند ، بنابر احتياط بايد طرف به آن شرط عمل نمايد ، وچنانچه
از آن امتناع كند ويا عمل به آن ممكن نباشد بخشنده مىتواند هبه را به هم بزند .
" مسأله 2435 " جهيزيه اى كه پدر ومادر به دختر مىدهند اگر به واسطه صلح يا
بخشش ملك أو نموده باشند نمىتوانند از أو پس بگيرند ، ولى اگر ملك أو نكرده باشند
پس گرفتن آن مانعى ندارد . همچنين است حكم جواهرات يا چيزهاى ديگرى كه شوهر
براي همسر خود تهيه مىكند يا پدر به فرزند خود مىدهد .
توضيح المسائل ( فارسي ) — صفحة 433
مساهمون: الشيخ المنتظري
ص٤٣٣