" مسأله 931 " اگر به طور غير معمول سجده كند - مثلا سينه وشكم را به زمين
بچسباند يا پاها را دراز كند - اگر چه هفت عضوى كه گفته شد به زمين برسد ، بنابر احتياط
واجب بايد نماز را دوباره بخواند .
" مسأله 932 " اگر در پيشانى زخم يا مانند آن باشد چنانچه ممكن است بايد با جاى
سالم پيشانى سجده كند ، واگر زخم تمام پيشانى را گرفته باشد به طورى كه هيچ جاى آن را
نتواند بر زمين بگذارد ، بايد با يكى از دو طرف پيشانى سجده كند وبنابر احتياط واجب ابرو
را هم بر زمين بگذارد ، هر چند به تكرار نماز باشد ، وبنابر احتياط طرف راست را بر چپ
مقدم دارد ، واگر ممكن نيست ، با چانه وبيني واگر نه با هر جايى از صورت كه ممكن
است سجده كند ، واگر به هيچ جايى از صورت نيز ممكن نيست با جلوى سر سجده
نمايد .
" مسأله 933 " كسى كه نمىتواند پيشانى را بر زمين برساند ، بايد به قدرى كه مىتواند
خم شود ومهر يا چيز ديگرى را كه سجده بر آن صحيح است روى جاى بلندى گذاشته
وطورى پيشانى را بر آن بگذارد كه بگويند سجده كرده است ، ولى بايد كف دستها وزانوها
وانگشتان پا را به طور معمول بر زمين بگذارد . واگر هيچ نمىتواند خم شود بايد براي
سجده بنشيند وبا سر اشاره كند ، واگر نتواند بايد با چشمها اشاره نمايد ، ودر هر دو
صورت احتياط واجب آن است كه اگر مىتواند به قدرى مهر را بلند كند كه پيشانى را بر آن
گذاشته وتا ممكن است كف دستها وزانوها وانگشتان پا را بر زمين بگذارد ، واگر با سر
يا چشمها هم نمىتواند اشاره كند ، بايد در قلب خود نيت سجده نمايد وبنابر احتياط واجب
با دست ومانند آن براي سجده اشاره كند .
" مسأله 934 " كسى كه نمىتواند بنشيند بايد ايستاده نيت سجده كند ، وچنانچه
مىتواند ، براي سجده با سر اشاره كند ، واگر نمىتواند ، با چشمها اشاره نمايد ، واگر اين
را هم نمىتواند در قلب نيت سجده كند وبنابر احتياط واجب با دست ومانند آن براي
سجده اشاره نمايد .
" مسأله 935 " اگر پيشانى بي اختيار از جاى سجده بلند شود چنانچه ممكن است نبايد
دوباره به جاى سجده برساند ، چه ذكر سجده را گفته باشد يا نه . واگر نتواند سر را نگه
دارد وبي اختيار دوباره به جاى سجده برسد روى هم يك سجده حساب مىشود ، واگر
ذكر نگفته باشد بايد به قصد قربت مطلقه بگويد .
" مسأله 936 " جايى كه انسان ناچار است تقيه كند مىتواند بر فرش ومانند آن سجده
هامش
يعنى به قصد تقرب به خداوند ، بدون نيت وجوب يا استحباب .