« خداست كه وقت مرگ ، ارواح خلق را مىگيرد و آن را كه هنوز مرگش فرا نرسيده ، در حال خواب ، قبض روح مىكند ، سپس آن را كه حكم به مرگش كرده ، جانش را نگاه مىدارد و آن را كه حكم به مرگش نكرده ، به بدنش مىفرستد تا وقت معيّن ، در اين كار ، ادلّهء قدرت الهى براى انديشمندان پديدار است » .
و مىفرمايد :
« وَ مِنْ آياتِهِ مَنامُكُمْ بِاللَّيْلِ وَ النَّهارِ . . . » .
« 1 »
« و يكى از آيات قدرت الهى اين است كه در شب و روز ، به خواب مىرويد » .
همچنين راجع به « خواب ديدن » ، مواردى از « رؤياهاى صادقه » - كه مشتمل بر پندآموزى و عبرت است - را نقل مىكند ؛ از جمله :
1 - داستان قربانى نمودن حضرت اسماعيل توسّط حضرت ابراهيم عليه السلام :
« قالَ يا بُنَيَّ إِنِّي أَرى فِي الْمَنامِ أَنِّي أَذْبَحُكَ فَانْظُرْ ما ذا تَرى قالَ يا أَبَتِ افْعَلْ ما تُؤْمَرُ سَتَجِدُنِي إِنْ شاءَ اللَّهُ مِنَ الصَّابِرِينَ » .
« 2 »
« ابراهيم گفت : اى فرزند عزيزم ! من در عالم خواب چنين ديدم كه تو را قربانى كنم . در اين واقعه تو را چه نظرى است ؟ جواب داد : اى پدر ! هر چه مأمورى انجام ده كه ان شاء اللَّه مرا از بندگان صابر و شكيبا خواهى يافت » .
2 - داستان حضرت يوسف عليه السلام :
« إِذْ قالَ يُوسُفُ لِأَبِيهِ يا أَبَتِ إِنِّي رَأَيْتُ أَحَدَ عَشَرَ كَوْكَباً وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ رَأَيْتُهُمْ لِي ساجِدِينَ
« 3 »
. . . وَ قالَ يا أَبَتِ هذا تَأْوِيلُ رُءْيايَ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَعَلَها رَبِّي حَقًّا » .
« 4 »
« زمانى كه يوسف گفت : اى پدر ! در عالم رؤيا ديدم كه يازده ستاره و خورشيد و ماه بر من سجده مىكردند . . . يوسف گفت : اى پدر ! اين بود تعبير
هامش
( 1 ) - روم : 23 .
( 2 ) - صافات : 102 .
( 3 ) - يوسف : 4 .
( 4 ) - يوسف : 100