ديگران تكليف ساقط مى شود ، واگر نه همه گناهكارند .
مسأله 2069 - وجوب امر به معروف ونهى از منكر مشروط به شرايطى است :
( أول ) آن كه امر كننده ء به معروف ونهى كننده ء از منكر ، عالم به معروف ومنكر
باشد ، پس جاهل به معروف ومنكر نبايد متصدى امر ونهى شود ، وامر ونهى
جاهل به معروف ومنكر ، خود منكري است كه بايد از آن نهى شود .
( دوم ) آن كه احتمال تأثير بدهد ، واگر بداند تارك معروف وفاعل منكر ، به امر
ونهى ترتيب اثر نمى دهد ، واجب نيست .
( سوم ) آن كه تارك معروف ، وفاعل منكر ، از ترك وفعل منصرف نباشد ، ولى
اگر برايش انصراف حاصل شده باشد ، يا احتمال انصراف باشد ، واجب نيست .
( چهارم ) آن كه در ترك معروف وفعل منكر معذور نباشد ، ومعذور مثل آن
است كه مقلد كسى باشد كه آن فعل را واجب يا حرام نمى داند ، هر چند به حسب
اجتهاد يا تقليد آمر يا ناهى - امر كننده ونهى كننده - واجب وحرام باشد .
( پنجم ) آن كه اگر نداند امر ونهى أو تأثير مى كند ، ضررى - از امر ونهى أو - بر
جان يا عرض يا مال مسلمانى وارد نشود ، واگر بداند تأثير مى كند ، بايد أهم ومهم را
ملاحظه نمايد ، پس چنانچه امر به معروف ونهى از منكر - از جهت اهميت فعل
معروف وترك منكر - شرعا أهم از آن ضرر باشد ، وجوب امر به معروف ونهى از
منكر ساقط نمى شود .
مسأله 2070 - هر گاه شرايط وجوب امر به معروف ونهى از منكر ، براي مكلف - به
علم يا اطمينان - ثابت شد ، امر به معروف ونهى از منكر واجب مى شود ، واگر
وجود يكى از شرايط مشكوك باشد واجب نيست .
مسأله 2071 - اگر تارك معروف وفاعل منكر ادعا كند كه در ترك وفعل عذر
شرعي دارد ، امر ونهى واجب نيست .
مسأله 2072 - بر هر مسلمانى واجب است از بدعت گذاران در دين ، وكساني كه
موجب افساد در دين وتزلزل عقايد حقه هستند ، اظهار برائت وبيزارى كند ،
وديگران را از فتنه وفساد آنان بر حذر دارد .