غيب
راغب مىگويد : « غيب مصدر « غايت الشمس » و امثال آن است . هنگامى كه از چشم پنهان گردد . گفته مىشود : « غاب عنى كذا . » در قرآن آمده است :
أَمْ كانَ مِنَ الْغائِبِينَ
« 1 » . دربارهء هر چيزىكه از حواس پنهان باشد به كار مىرود ؛ و هرچه كه از علم و آگاهى انسان دور باشد ، غايب ناميده مىشود . در قرآن آمده است :
وَ ما مِنْ غائِبَةٍ فِي السَّماءِ وَ الْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ
« 2 » . به چيزى غيب و غايب گفته مىشود كه به اعتبار انسانهاست نه خداوند ، چون چيزى از او پنهان نيست . در قرآن آمده :
عالِمُ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ
« 3 » ؛ يعنى آنچه را كه مىبينيد و آنچه را كه نمىبينيد او مىداند . غيب در آيهء
يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ
« 4 » ؛ يعنى هر آنچه كه به حواس درنيايد و عقل اقتضاى آن را نمىكند ، بلكه علم به آن بهواسطهء پيامبران مىباشد . برخى گفتهاند : غيب همان قرآن است ؛ و گروهى هم گفتهاند : قدر . و اشارهء برخى از آنها به بعضى از آنچه كه لفظش اقتضا مىكند . برخى هم گفتهاند : يعنى به آنچه كه از شما پنهان است ، ايمان دارند و مانند منافقان نيستند كه دربارهءشان گفته شد :
وَ إِذا خَلَوْا إِلى شَياطِينِهِمْ قالُوا إِنَّا مَعَكُمْ إِنَّما نَحْنُ
هامش
( 1 ) - نمل ( 27 ) آيهء 20 : يا شايد از غايبان است .
( 2 ) - همان ، آيهء 75 : و هيچ پنهانى در آسمان و زمين نيست ، مگر اين كه در كتابى روشن درج است .
( 3 ) - انعام ( 6 ) آيهء 73 : دانندهء غيب و شهود است .
( 4 ) - بقره ( 2 ) آيهء 3 : آنان كه به غيب ايمان مىآورند .