طمس ( محو )
به معناى از ميان بردن ( محو ) است اگر متعدّى باشد ، و به معناى نابود شدن ( انمحاء ) اگر لازم باشد ؛ يعنى از بين بردن چيزى و يا از بين بردن آثار چيزى ، تا جايى كه گويى خودش نيست . همچنين به معناى تغيير صفات در موجود يا تبديل ذات آن موجود به ذاتى ديگر هم مىباشد . در آيهء
رَبَّنَا اطْمِسْ عَلى أَمْوالِهِمْ
« 1 » ؛ يعنى نابودى ثروت و متاع زندگى آنها و نابودى آنچه كه مالك آنند ، به طورى كه چيزى از دارايى به آنها بازنگردد . علّامه طباطبايى مىگويد :
« به فنا و نابودى تغييرش ده . » و در آيهء
وَ لَوْ نَشاءُ لَطَمَسْنا عَلى أَعْيُنِهِمْ
« 2 » ، بنا به گفتهء طبرسى در مجمع البيان : « طمس ( محو ) در چشم ، مثل محو در كتاب ، و محو در مال است ؛ يعنى از بين بردن آن به طورى كه قابل ادراك نباشد . » علّامه طباطبايى مىگويد : « يعنى اگر اراده كنيم چشمانشان را محو مىسازيم و نابينا مىگردد و اثرى از آن باقى نمىماند و چشمشان را از بين مىبرد و ديدنشان هم باطل مىگردد . » از ابن عبّاس بنا به نقل قرطبى آمده است كه « اگر بخواهيم ، آنها را از هدايت نابينا مىسازيم و هرگز به راه حق هدايت نمىشوند . » طمس همين معانى را در آيهء
وَ لَقَدْ راوَدُوهُ عَنْ ضَيْفِهِ فَطَمَسْنا أَعْيُنَهُمْ
« 3 » و آيهء
فَإِذَا
هامش
( 1 ) - يونس ( 10 ) آيهء 88 : پروردگارا اموالشان را نابود كن .
( 2 ) - يس ( 36 ) آيهء 66 : و اگر بخواهيم ، هر آينه فروغ از ديدگانشان مىگيريم .
( 3 ) - قمر ( 54 ) آيهء 37 : و از مهمان [ هاى ] او كام دل خواستند ، پس فروغ ديدگانشان را سترديم .