نيست بگوييم كه به پايان پيرى رسيده است . و يا مثل آيهء
وَ قَدْ بَلَغْتُ مِنَ الْكِبَرِ عِتِيًّا
« 1 » .
بلاغ به معناى كفايت هم مىآيد ، مانند آيهء
إِنَّ فِي هذا لَبَلاغاً لِقَوْمٍ عابِدِينَ
« 2 » . و بلاغ به معناى تبليغ در آيات :
بَلاغٌ فَهَلْ يُهْلَكُ إِلَّا الْقَوْمُ الْفاسِقُونَ
« 3 » ؛
وَ ما عَلَيْنا إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ
« 4 » ؛
فَإِنَّما عَلَيْكَ الْبَلاغُ وَ عَلَيْنَا الْحِسابُ
« 5 » ؛ و
ما عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلاغُ
المبين « 6 » ؛
فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلاغُ الْمُبِينُ
« 7 » . علاوه بر اين ، در آيهء
هذا بَلاغٌ لِلنَّاسِ
« 8 » به معناى تبليغ است ؛ چون به معناى وحى و قرآن است ؛ و چون قرآن از وسايل و معانيى تأليف شده كه خداوند آن را به پيامبرش تكليف كرده است تا آن را به مردم برساند ؛ و شامل هدفهايى است كه اگر انسان عاقل و رشيد به آن برسد ، از لغزش و گمراهى در زندگى دنيا در امان است و به رستگارى و سعادت در زندگى آخرت خواهد رسيد . همچنين به معناى ذكر است ؛ چون در آن چيزى است كه آدمى را در گرايش به سوى پروردگارش و انديشه در آيندهاش ، و بصيرت در هستى و امور ديدنى و ناديدنى آن يادآور مىشود .
در قرآن ، خداوند به پيامبرش اجازهء تبليغ وحى مىدهد و حتّى به وى دستور مىدهد تا رسالت پروردگارش را به بندگان برساند ، و خطاب به او مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ
« 9 » . آنچه كه در اين آيه درنگ و تأمّل ما را مىطلبد اين كه ، رسول ( ص ) قبل از نزول آن ، مخاطب آيات فراوانى بوده است كه وى را به تبليغ و
هامش
( 1 ) - مريم ( 19 ) آيهء 8 : و حال آن كه من از سالخوردگى ناتوان شدهام .
( 2 ) - انبياء ( 21 ) آيهء 106 : به راستى در اين امور براى مردم عبادتپيشه إبلاغى [ حقيقى ] است .
( 3 ) - احقاف ( 46 ) آيهء 35 : اين ابلاغى است ، پس آيا جز مردم نافرمان هلاكت خواهند يافت ؟
( 4 ) - يس ( 36 ) آيهء 17 : و بر ما وظيفهاى جز رسانيدن آشكار [ پيام ] نيست .
( 5 ) - رعد ( 13 ) آيهء 40 : جز اين نيست كه بر تو رساندن [ پيام ] است ، و بر ما حساب [ آنان ] .
( 6 ) - مائده ( 5 ) آيهء 99 : جز پيامرسانى چيزى بر عهدهء رسول نيست .
( 7 ) - نحل ( 16 ) آيهء 35 : آيا جز ابلاغ آشكار بر پيامبران وظيفهاى است ؟
( 8 ) - ابراهيم ( 14 ) آيهء 52 : اين [ قرآن ] ابلاغى براى مردم است .
( 9 ) - مائده ( 5 ) آيهء 67 : اى پيامبر ! آنچه از جانب پروردگارت بر تو نازل شده ابلاغ كن ، و اگر نكنى پيامش را نرساندهاى .