است .
( مسأله 2285 ) اگر بدهكار غير از خانهاى كه در آن نشسته واثاثيه
منزل وچيزهاى ديگرى كه به آنها احتياج دارد ، چيزى نداشته باشد ، طلبكار
نمىتواند طلب خود را از أو مطالبه نمايد ، بلكه بايد صبر كند تا بتواند بدهى خود را
بدهد .
( مسأله 2286 ) كسى كه بدهكار است ونمىتواند بدهى خود را بدهد
چنانچه بتواند كاسبى كند كه واجب است كه كسب كند وبدهى خود را بدهد .
( مسأله 2287 ) كسى كه دسترسى به طلبكار خود ندارد ، چنانچه اميد
نداشته باشد كه أو را پيدا كند ، بايد طلب أو را از طرف صاحبش به فقير بدهد .
وبنابر احتياط از حاكم شرع اجازه بگيرد ، واگر طلبكار أو سيد نباشد ، احتياط
مستحبى آنست كه طلب أو را به سيد فقير ندهد .
( مسأله 2288 ) اگر مال ميت بيشتر از خرج واجب كفن ودفن وبدهى
أو نباشد ، بايد مالش را به همين مصرفها برسانند وبه وارث أو چيزى نمىرسد .
( مسأله 2289 ) اگر كسى مقدارى پول طلا يا نقره قرض كند وقيمت
آن كم شود ، چنانچه همان مقدار را كه گرفته پس بدهد كافى است واگر قيمت
آن زيادتر گردد لازم است همان مقدار را كه گرفته بدهد . ولى در هر دو صورت
اگر بدهكار وطلبكار به غير آن راضى شوند اشكال ندارد .
( مسأله 2290 ) اگر مالي را كه قرض كرده از بين نرفته باشد وصاحب
مال ، آن را مطالبه كند ، احتياط مستحب آنست كه بدهكار همان مال را به أو
بدهد .
( مسأله 2291 ) اگر كسى كه قرض مىدهد شرط كند كه زيادتر از
مقدارى كه مىدهد بگيرد ، مثلا يك من گندم بدهد وشرط كند كه يك من
وپنج سير بگيرد ، يا ده تخم مرغ بدهد كه يازده تا بگيرد ، ربا وحرام است . بلكه اگر
قرار بگذارد كه بدهكار كارى براي أو انجام دهد ، يا چيزى را كه قرض كرده با
مقدارى جنس ديگر پس دهد ، مثلا شرط كند يك تومانى را كه قرض كرده با