( دهم ) آن كه كسى از جهت اكراه يا اضطرار يا تقيه افطار كند لازم است
قضاء نمايد وكفاره واجب نيست .
( مسأله 1698 ) اگر غير آب چيز ديگرى را در دهان ببرد وبىاختيار فرو
رود يا آب داخل بيني كند وبىاختيار فرو رود ، قضا بر أو واجب نيست .
( مسأله 1699 ) مضمضه زياد براي روزهدار مكروه است واگر بعد از
مضمضه بخواهد آب دهان را فرو برد ، بهتر آنست كه سه مرتبه آب دهان را بيرون
بريزد .
( مسأله 1700 ) اگر انسان بداند كه بواسطة مضمضه بي اختيار آب يا از روى فراموشى وارد گلويش مىشود ، نبايد مضمضه كند .
( مسأله 1701 ) اگر در ماه رمضان ، بعد از تحقيق يقين كند كه صبح
نشده ، وكارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد ، بعد معلوم شود صبح بوده ، قضا
لازم نيست .
( مسأله 1702 ) اگر انسان شك كند كه مغرب شده يا نه ، نمىتواند
افطار كند ، ولى اگر شك كند كه صبح شده يا نه ، پيش از تحقيق هم مىتواند
كارى كه روزه را باطل مىكند انجام دهد .
احكام روزه قضا ( مسأله 1703 ) اگر ديوانه عاقل شود ، واجب نيست روزههاى وقتي را
كه ديوانه بوده قضا نمايد .
( مسأله 1704 ) اگر كافر مسلمان شود ، واجب نيست روزههاى وقتي كه
كافر بوده قضا نمايد ، ولى اگر مسلمانى كافر شود ودوباره مسلمان گردد ،
روزههاى وقتي را كه كافر بوده بايد قضا نمايد .
( مسأله 1705 ) روزهاى كه از انسان بواسطة مستى فوت شده ، بايد قضا
نمايد ، اگر چه چيزى را كه بواسطة آن مست شده ، براي معالجه خورده باشد .
( مسأله 1706 ) اگر براي عذرى چند روز روزه نگيرد ، وبعد شك كند
كه چه وقت عذر أو بر طرف شده ، واجب نيست مقدار بيشترى را كه احتمال