سير است ، گندم يا جو يا نان ومانند اينها بدهد . وچنانچه هر سه برايش ممكن نباشد ، هر كدام آنها كه ممكن است بايد انجام دهد .
( مسأله 1675 ) اگر روزهدار دروغى را به خدا وپيغمبر ( ص ) عمدا نسبت
دهد ، بنابر احتياط كفاره جمع كه تفصيل آن در مسأله پيش گفته شد بر أو واجب
مىشود .
( مسأله 1676 ) اگر روزهدار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه جماع
كند براي هر دفعه يك كفاره بر أو واجب است . وظاهر اين است كه استمناء نيز حكم
جماع را دارد .
( مسأله 1677 ) اگر روزهار در يك روز ماه رمضان چند مرتبه غير جماع
واستمناء كار ديگرى كه روزه را باطل مىكند ، انجام دهد ، براي همه آنها يك
كفاره كافى است .
( مسأله 1678 ) اگر روزهدار غير از جماع واستثمناء كار ديگرى كه
روزه را باطل مىكند ، انجام دهد ، وبعد با حلال خود جماع نمايد ، براي هر كدام
يك كفاره واجب مىشود .
( مسأله 1679 ) اگر روزهدار غير از جماع واستمناء كارى ديگرى كه
حلال است وروزه را باطل مىكند ، انجام دهد مثلا آب بياشامد وبعد كار ديگرى
كه حرام است وروزه را باطل مىكند غير از جماع واستمناء انجام دهد ، مثلا
غذاى حرامى بخورد ، يك كفاره كافيست .
( مسأله 1680 ) اگر روزهدار آروغ بزند وچيزى در دهانش بيايد ، چنانچه
عمدا آن را فرو ببرد ، روزهاش باطل است ، وبايد قضاى آن را بگيرد ، وكفاره هم بر أو
واجب مىشود ، واگر خوردن آن چيز حرام باشد ، مثلا موقع آروغ زدن ، خون يا
غذائى كه از صورت غذا بودن خارج است ، به دهان أو بيايد وعمدا آن را فرو برد
بايد قضاى آن روزه را بگيرد وبنابر احتياط كفاره جمع هم بر أو واجب مىشود .
( مسأله 1681 ) اگر نذر كند كه روز معينى را روزه بگيرد ، چنانچه در
آن روزه عمدا روزه خود را باطل كند ، بايد كفاره بدهد وكفاره آن به نحوى است كه