امر به معروف ونهى از منكر اگر كسى واجبي را انجام نمىدهد ويا معصيتي را بجا مىآورد ، در صورت تحقق
شرايط ذيل ، بر ديگران واجب است أو را امر به معروف ونهى از منكر بنمايند ، واگر
مستحبى را ترك ويا مكروهى را بجا مىآورد ، امر به معروف ونهى از منكر مستحب
است ، واگر يك نفر به اين وظيفة قيام كند ، بنابر اظهر از ديگران ساقط مىشود .
( 1608 ) امر به معروف ونهى از منكر با وجود شرايط ذيل واجب مىشود :
أول : علم ، پس كسى كه عالم به حكم شرعي نيست ، نمىتواند امر به معروف ويا
نهى از منكر بنمايد ، بنابر اين در ابتدأ لازم است شخص آمر ويا ناهى خودش از
احكام شرعي اطلاع كافى داشته باشد .
دوم : احتمال تأثير ، پس در صورتي كه انسان مىداند سخن أو تأثيرى در ديگرى
ندارد ، بر أو لازم نيست امر به معروف ويا نهى از منكر بنمايد ، اما جواز بلكه
رجحان آن در صورت عدم خوف ضرر ، خالى از وجه نيست .
سوم : اصرار بر ترك واجب ويا انجام دادن معصيت ، پس در صورتي كه انسان بداند
شخصي از معصيتي كه انجام داده توبه كرده است ويا نشانه هايى بر پشيمانى أو
دلالت كند ، امر به معروف ويا نهى از منكر واجب نيست .
چهارم : عدم مفسده ، پس اگر كسى به خاطر امر به معروف ويا نهى از منكر ترس از
وقوع مفسده اى دارد ، وآن مفسده عبارت از ضرر جانى يا آبرويى ويا مالي قابل
اعتنايى است ، اين كار بر أو واجب نيست .
بنا بر اين با وجود اين شرايط ، امر به معروف ونهى از منكر واجب مىشود ، ودر امر
به معروف ونهى از منكر عدالت شرط نيست .