مسائل قصاص ودية
( مسأله 2714 ) : اگر بالغ عاقل عمدى وبه ناحق مسلمانى را بكشد ، با تحقق
شرايط در قاتل ومقتول ، ولى مقتول مىتواند أو را به عنوان قصاص بكشد ، يا عفو
كند ، ويا - به مقدارى كه مىآيد - دية بگيرد .
اما اگر از روى خطاى محض بكشد ولى مقتول حق ندارد أو را بكشد ، مانند
اين كه براي حيواني تير بيندازد واشتباهى كسى را بكشد ، اما مىتواند از عاقله
يعنى خويشان پدرى قاتل ، وچنانچه ندادند از خود قاتل ، دية بگيرد . واگر از روى
خطاى شبيه به عمد بكشد - به اين معنى كه شخصي را با آلتى بزند كه عادتا
كشنده نيست وقصد كشتن هم نداشته واتفاقي كشته شده - خود قاتل بايد دية
بدهد ، وولى مقتول حق كشتن أو را ندارد .
( مسأله 2715 ) : دية اى كه قاتل بايد بدهد چنانچه مقتول مرد ومسلمان
وآزاد باشد يكى از شش چيز است :
أول : در قتل عمدى صد شتر كه داخل سال ششم شده اند .
دوم : دويست گاو .
سوم : هزار گوسفند .
چهارم : دويست حله ، وهر حله دو پارچه است كه در يمن مىبافند .
پنجم : هزار مثقال شرعي طلاى سكه دار كه هر مثقال 18 نخود است .
ششم : ده هزار درهم كه هر درهمى 6 / 12 نخود نقره سكه دار است .
واگر مقتول ، زن ومسلمان وآزاد باشد ، دية أو در هر يك از اين شش چيز
نصف دية مرد است .
( مسأله 2716 ) : دية چند چيز مانند دية كشتن است كه مقدار آن در مسأله
پيش گذشت :
أول : كور كردن دو چشم شخصي ، يا از بين بردن چهار پلك چشم أو . واگر
مسائلى از فقه شيعه ( فارسي ) — صفحة 508
مساهمون: السيد محمد علي الأبطحي
ص٥٠٨