قبله متوجه شده به تلاوت سورههايى از قرآن مشغول شدند زبان ايشان گوياى كلام خدا و قلبشان به ياد ذات احديت بود كه مرگ ، ايشان را در ربود و روح مطهر و نورانى ايشان در ميان استقبال ملائكه الهى به فردوس برين جايگاه انبيا و اوصيا پرواز كرد .
صداى ضجه و ناله در و ديوار را مىلرزاند و زمين از اين ماتم بزرگ تكان مىخورد پيشوا ، نگاهبان ، سرور ، بزرگ ، پدر محرومان و ستمديدگان رحلت كرده بود . كنيزى با گريه و مويه از خانهء امام خارج شد و فرياد كشيد :
« چه رنجها كه از روز دوشنبه كشيده و مىكشيم ! » « 1 » .
اين فرياد ، زنان را به ياد حوادث و مصائب هولناكى كه از اجتماع سقيفه ( كه در روز دوشنبه تشكيل شده بود ) به بعد كه اهل بيت با آنها روبرو شدند و محنتهايى كه بر اثر آن روز كشيدند انداخت و گريههاى بىامان آنان مستمعين و ناظرين را بشدت افسرده كرد .
غسل و كفن
امام حسن عسكرى با چشمانى گريان و قلبى مالامال غم ، پيكر پاك پدر را غسل داد ، كفن نمود و سپس بر او نماز خواند .
سوگ بزرگ
خبر اين فاجعهء بزرگ سامرّاء را پريشان كرد و طبقات مختلف مردم به خانهء امام شتافتند تا در افتخار تشييع جسد مقدس ايشان سهيم باشند ، بازار ، بخشهاى تجارى و ادارات دولتى تعطيل شد و علما ، وزيران ، قضات ، شخصيتهاى بلند پايهء دولت و ساير افراد خاندان عباسى در حالى كه زبانشان
هامش
( 1 ) - مروج الذهب ، ج 4 ، ص 171 .