تخطي إلى المحتوى الرئيسي

ترجمه تفسير مجمع البيان (فارسى)ج ٤ — صفحة 367

مساهمون:

ص٣٦٧
و گويند پيغمبر ( ص ) بوسيله ابو بكر نامه‌اى براى يهود بنى قينقاع فرستاد و آنها را به نماز و زكات و قرض دادن در راه خدا دعوت كرد ابو بكر به كنيهء آنها در آمد و مردى بسيار را ديد كه بر گرد مردى جمع شده‌اند بنام فنحاص بن عازورا ابو بكر آنها را باسلام و نماز و زكات خواند فنحاص گفت اگر آنچه گويى حقست خدا فقير است و ما بىنياز و اگر خدا بىنياز است از اموال ما قرض نميخواست . ابو بكر در خشم شد و سيلى به او زد . پس خداوند اين آيه فرستاد . ( از عكرمه و مقاتل و محمد بن اسحاق ) .

تفسير :

سپس خداوند يكى ديگر از صفات زشت ايشان را باز مىنمايد : لَقَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّذِينَ قالُوا - يعنى خداوند قول ايشان را درك كرد و دانست . ( از بلخى ) . إِنَّ اللَّهَ فَقِيرٌ يعنى خدا محتاجست كه از ما قرض مىطلبد . وَ نَحْنُ أَغْنِياءُ و ما بىنيازيم و ميدانستند كه مقصود خداوند گرفتن قرض نيست بلكه اين راهى پر از لطف است در خواندن و دعوت مردم به انفاق و با علم به اين مطلب اين سخن را از راه تلبيس بر عوام بگفتند . و گفتند يعنى خداوند فقير است چون روزى را بر ما تنگ مىكند و ما غنى هستيم چون رزق و نفقه را بر اهل خود توسعه ميدهيم . سَنَكْتُبُ ما قالُوا - يعنى آنچه گفتند نگهدارى ميكنيم و چون كتابت راه حفظ مطالب است آن را از حفظ كنايه آورده . و گفته‌اند يعنى اين سخن را در نامهء اعمالشان خواهيم نوشت و اين بنشستن براى مبالغه در منع از گناه است چون مكلف وقتى دانست كه كردار و گفتارش در نامه‌ها ثبت و بايگانى خواهد بود و روزى بر او عرضه خواهد گشت و در برابر چشم مردم بر او خوانده خواهد شد بيشتر از گناه مىترسد و مىپرهيزد . وَ قَتْلَهُمُ الْأَنْبِياءَ بِغَيْرِ حَقٍّ - يعنى كشتن اجدادشان انبياء الهى و رضايت اينان را بر كردهء پدران و نياكان خود خواهيم نوشت و هر يك از ايشان را بعملش پاداش