* * * ستايش خداى را به اندازه خود او نه به اندازهء وسعت بندهء متناهى و ستايش خداى را كه هركه او را انكار كرد ، همانا تصورى را كه از او در خويشتن ساخته بود ، انكار كرد .
مناسبتى به اين كلام دارد ، افضل الدّين كاشى در رباعى كه به مناسبت اين مقام گفته :
گفتم : همه ملك حسن ، سرمايهء توست * خورشيد فلك چو ذرّه در سايهء توست
گفتا : غلطى ! زِ ما نِشان نتوان يافت * از ما تو هرآنچه ديدهاى ، پايهء توست
و خلاصه آنكه اگر محامد ما حقّ جلّ و علا را به عين بصيرت نظر كنى ، منتظم در سلك گفتار شبانى است كه حضرت موسى عليه السّلام بر وى مرور نموده و منخرط در زمرهء عرب باديهنشينى است كه در مشكى خليفهء بغداد را آب آورده ، لكن از بسط جود و وسعت رحمت الهى ، قبول متاع ناقابل خود را مسألت مىنماييم . « انه جواد كريم رؤف رحيم » . « 1 »
2044 - فراتر از تفكر
فيك يا اغلوطة الفكر * تاه عقلي و انقضى عمري
سافرت فيك العقول فما * ربحت الا أذى السّفر
رجعت حسرى و ما اطلعت * لا على عين و لا أثر
* * * اى به اشتباهاندازه فكر و عقل ! در فهم تو همانا عقل و علم من گم شده است و عمرم به پايان آمد . تمامى عقل انسانها در توبه سفر و گشتن و جستجو پرداختند و غير از زحمت جستجو و سفر چيزى نيافتند و هيچ سودى غير از خستگى حاصل آنها نشد . پس با حسرت و اندوه برگشت و هيچ نيافت نه نشانهاى و نه اثرى .
2045 - بهترين كلام
از بليغى سؤال كردند : كلام سليس كدام است ؟ گفت : آنكه الفاظش به گوش نارسيده ، معنىاش به دل رسد .
هامش
( 1 ) . همانا او بخشندهء بزرگوار و مهربان است .