اندازه صفحه : 15 * 8 . 29 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 2 + 414 + 2 ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 9 * 21 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ شرقى ، براق ( آهار مهره شده ) ، هندى ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) رنگ و درشت تر نوشته شده است ؛
نوع خط : نستعليق و در برخى موارد شكسته نستعليق ؛
نوع جلد : صحافى اروپايى ، مقوايى با عطف چرمى ، صحافى نسخه از بين رفته وقسمت بالايى برگها آغشته به جوهر شده است اما متن آن خوانا مىباشد ، قسمت عطف جلد كتاب نيز آسيب ديده است .
اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :
اولين شرح نسخه :
چاپ نمونههاى ديگر نسخه :
The farhang Rashidi , A Persian dictionary by Sayyid Abdurached of Tatthah , vol . I , ed . For the Asiatic Society of Bengl , by Mavlawi Zulfacar Abi , Calcutta , 1875 ; Slieth , Grammaticae Presicae praecepta ae regulae , Halle , 1846 ; Tehran , 1958 .
فهرست نمونههاى ديگر نسخه :
بخشى اطلاعات بيشتر :
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
آغاز : « ستايشى كه آرايش سرنامهء هر سخن و پيرايش ديباچهء هر نو و كهن » .
در اول نسخه مهر مربع با سجع « شاه عالم محمد سيد جعفر 1145 » در برگ انجام يادداشتى از كاتب نسخه مبنى بر شروع استكتاب نسخه از سوى كاتب در كلكته از اعمال بيجارپور به سال 37 از سلطنت اكبر شاه ( سال اكبرى ) آمده است . دو برگ پايانى نسخه بخشى از كتابى است كه در آن از اعتماد خان و عماد الملك سخن به ميان آمده و داستان آن مربوط به محمود آباد است .
( 542 ) 33 . شماره نسخه :
C 325 ( 486 )
نام كتاب : فرائد الفوائد
توضيح نام اثر : فرهنگ « فرائد الفوائد » با عنوان « ضرب المثل ترجمان » نيز ناميده مىشود .
پديد آورنده : از مؤلفى ناشناخته .
تاريخ تأليف اثر : اين نسخه خطى پس از سال 984 قمرى ( 1576 ميلادى ) و تا پيش از سال 1033 قمرى ( 1677 ميلادى ) نگاشته شده است ، زيرا در صفحات كتاب نام شاه طهماسب آمده است . اما تاريخ معتبر تأليف فرهنگ « فرائد الفوائد » سالهاى 1638 لغايت 1643 ميلادى مىباشد . اين نسخه به مصطفى پاشا وزير بزرگ امپراتورى عثمانى ( تركيه ) تقديم گرديده است ، وى در اين سالها بر جايگاه وزارت منصوب بوده است .
اين فرهنگ در ميان ديگر آثار خود معروفيت ندارد ، و نبايد آن را با فرهنگ ضرب المثلهاى تركى فارسى « دستور العمل » يا « ضرب المثل » يكى دانست زيرا فرهنگ « فرائد الفوائد » به طور كلى از لحاظ ساختمان و طرز ترتيب واژهها با آن آثار بسيار متفاوت مىباشند .
آغاز نسخه : « حمد بىمنتها و منتهاى بىانتها كه استيفا و استقصاى او نه به طافت نفس ناطقه مقدور و نه تموت قدرت مدركه ميسور شود . . . باب الالف فصل الالف مع الالف ، آرا بالمد بمعنى » .
پايان نسخه : « و يك لحظه هست سالى يعنى يك ساعت يك سال است پل لابلىاى يا ليلى » .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه شامل 3 هزار واژه عمومى فارسى ، يك مقدمه و 27 باب مىباشد و در پايان يك بخش با نام « باب المصدر » شامل مصدرهاى زبان فارسى آمده است . در اين فرهنگ نامى از منابع مرجع و شاهد مثالها برده نشده است ، تنها نام حافظ در صفحه 256 و نام كمال خجندى در صفحه 38 آمده است . در اين اثر طرز تلفظ كلمات نيز به طور كامل در همه جا بيان نگرديده است .
تاريخ كتابت : محرم سال 1088 قمرى ( ژوئن 1677 ميلادى ) .
مكان كتابت : تركيه .
نام كاتب : ابراهيم ، مسئول سابق كتابخانه وزير احمد شاه بن