مؤيد الفضلاء ، از آغاز افتادگى دارد .
فرهنگ فارسى به فارسى از اسماعيل بن لطف الله باخرزى ، از انجام افتادگى دارد .
آغاز : « الحمد لله الذى انزل القرآن العربى و اوضح الحجج و البينات » .
( 519 ) 10 . شماره نسخه :
C 1818
- 2
نام كتاب : تحفه الاحباب
توضيح نام اثر : اين اثر با عناوين ديگر « حل لغات فارسى » ، « تحفه خان » نيز شناخته شده مىباشد .
پديد آورنده : حافظ سلطان على اوبهى هروى يا حافظ اوبهى نويسنده معاصرعلى شير نوايى مىباشد . وى در روستاى ابيحا ( در نزديكى گجرات ) به دنيا آمد و در بخارا در 109 سالگى وفات نمود . وى شاعر ، خواننده ، خوشنويس و همچنين مؤلف دو كتابچه در خصوص قرآن مىباشد .
تاريخ تأليف اثر : سال 936 قمرى ( 1530 ميلادى ) .
اين نسخه خطى شامل مجموعه بزرگى از واژگان فارسى ( بيش از 2400 لغت ) در خصوص علوم انسانى و همچنين واژگان آركائيك ( باستانى ) مىباشد . فرهنگ « تحفه الاحباب » داراى يك مقدمه و 20 باب مىباشد . عنوان هر باب با حرف نخست كلمه آن باب يكسان مىباشد . در اين فرهنگ براى تفسير واژگان ، شاهد مثالهايى از اشعار رودكى ، دقيقى ، اسدى ، ابو شكور ، عنصرى ، فرخى و غيره استفاده گرديده است . اين فرهنگ از لغتنامههاى اسدى طوسى و شمس فخرى غنىتر مىباشد . فرهنگ « تحفه الاحباب » خود مرجعى براى فرهنگ نامههاى « مجمع الفرس » ، « فرهنگ جهانگيرى » بوده است .
اين نسخه خطى كامل و شامل مقدمه ، 24 باب و ضميمهاى در شرح اصطلاحات مىباشد .
تاريخ كتابت : سال 1233 قمرى ( 18 - 1817 ميلادى ) .
مكان كتابت : آسياى مركزى .
نام كاتب : محمد عيسى ابن جعفر خوارزمى .
اطلاعات حاشيه و پشت نسخهاى : در برخى صفحات اشعار شاعران به عنوان نمونه آورده شده است . در حاشيه صفحات 99 ، 100 ، 101 ، 103 ، 104 ، 115 ، 119 ، 120 ، 122 ، 123 ، 125 ، 130 اشعارى به زبان فارسى ، تحرير شده است .
سابقه نسخه : اين نسخه توسط ن . ف . پاسخين درسال 1930 ميلادى از منطقه آسياى مركزى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 5 . 24 * 15 سانتيمتر ؛ تعداد برگ : 215 ؛ تعداد سطر : 11 ؛ اندازه متن : 5 . 16 * 5 . 8 سانتيمتر .
نوع كاغذ : كاغذ نازك ؛
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين فصلها ، بخشها و واژگان تفسيرى با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : درشت نستعليق ، حاشيه اطراف متن طلايى مىباشد .
نوع جلد : صحافى ضخيم ، مقوايى و چرمى ، بر روى جلد نام صحاف « محمد يوسف » حكاكى شده است ؛ صحافى اين نسخه خطى آسيب بسيار ديده است .
اطلاعات تكميلى فهرست نگاران :
اولين شرح نسخه :
آ . ك . آرندس
A . K . Apehic
، فرهنگنامه تاجيكى - فارسى حافظ آبخى ، « مجموعه مقالات انستيتو شرقشناسى آكادمى علوم جمهورى سوسياليستى ازبكستان شوروى » ، جلد اول ، تاشكند ، 1945 ، صفحه 85 .
فهرست نمونههاى ديگر نسخه :
افزودگىهاى ناظران ترجمه :
منابع كتابشناسى : فهرست مشترك پاكستان : ج 14 ، ص 161 ؛ لغت نامه دهخدا : واژهء « حافظ » .
اين نسخه مجموعهاى شامل سه فرهنگ ، با اين ترتيب :
شرح الفاظ ديوان بيان الغيب ( شايد همان حافظ شيرازى ) ؛
آغاز : « حمد بى حد و ثناى بى عد آن خالقى را كه جمله مكنونات را صفت مظهريت و كمال قابليت كرامت فرمود » .
تحفة الاحباب ؛
آغاز : « فضلاى فصيح زبان و فصحاى بليغ بيان را افضل كلمات و افصح لغات حمد و ثنا » .
تاريخ كتابت : 1255 ق .
فرهنگ فارسى به تركى ، از محمد رضا خاكسار .