( 502 ) شماره نسخه :
B 1860 ( Nov . 137 )
نام كتاب : كاشف الاعجاز .
توضيح نام اثر : نيامده است .
پديد آورنده : محمد ابراهيم محمد كريم . وى اصالتاً در همدان به دنيا آمد اما در كربلا زندگى نموده و طبق متن كتاب ، شيعه و از طرفداران اين مذهب بوده است . او از شاهدان واقعه جنگ بين شيعيان كربلا و حكومت تركان وقت عراق در سالهاى 20 قرن نوزدهم ميلادى بوده است . علاوه بر اين اثر ، مجموعه شعرى تحت عنوان « جنگ نامه » دارد . وى در اين اثر به طور تفضيلى به شرح مبارزه سال 1241 قمرى / 26 - 1825 ميلادى بين شيعيان كربلا و سپاه بغداد مىپردازد . ( در صفحه 45 آ اين اثر نويسنده به اين كتاب اشاره مىنمايد و توجه خواننده را به اين كتاب ارجاع مىدهد ) .
تاريخ تأليف اثر : نگارش اين اثر در ماه رجب 1244 قمرى / ژانويه و فوريه 1829 ميلادى به پايان رسيده است .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : شرح تاريخ مبارزه شيعيان كربلا و « داود پاشا » حاكم وقت بغداد در سالهاى 1244 قمرى / 29 - 1828 ميلادى مىباشد . اين اثر بر اساس مشاهدات شخصى نويسنده و اطرافيان وى به رشته تحرير درآمده است . زبان اين اثر بسيار ساده مىباشد . وى در اين اثر به « معجزه » امام حسين [ عليه السلام ] در كربلا ميپردازد و « داود پاشا » را در ظلم با عمر ، ابوبكر ، عثمان و يزيد يكسان مىداند . اين اثر شامل مقدمه ، چند باب ، خاتمه مىباشد . در اين نسخه بابها تفكيك نشده است .
آغاز نسخه : « الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد . . . » .
پايان نسخه : در پايان نسخه اشعارى آمده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه بسيار قديمى و كامل است ، اين اثر با شرح وقايع پس از جنگ به اتمام ميرسد . از جمله اين وقايع بازسازى حرم امام حسين [ عليه السلام ] به دستور شاه ايران « عباس ميرزا » ( 1203 - 1249 قمرى / 1789 - 1833 ميلادى ) مىباشد .
تاريخ كتابت : قرن نوزدهم ميلادى ، به احتمال زياد اين نسخه در زمان حيات نويسنده بازنويسى شده است .
مكان كتابت : ايران .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت حاشيهاى نسخه : در حاشيه اين نسخه يادداشتهاى بسيارى در تكميل متن اصلى آمده است . ( صفحات 16 ، 19 ، 20 ) اما يادداشتهاى حاشيهاى صفحات 18 و 19 خط خورده است ، در صفحه 112 يادداشتى به نام يكى از صاحبان پيشين نسخه آمده است ، در صفحه 18 مهرى بادامى شكل به نام « محمد تقى » آمده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط مجموعه نسخهء خطى بخارا در سال 1916 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 5 . 22 * 14 ؛ تعداد برگ : 152 ؛ تعداد سطر : 18 ؛ اندازه متن : 16 * 10
نوع كاغذ : شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و بخشها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . بسيارى از لغات و عبارات اين نسخه با جوهر قرمز خط كشيده شده است .
نوع خط : نستعليق .
نوع جلد : اين نسخه داراى صحافى شرقى ، مقوايى با روكش چرمى مىباشد . برخى از صفحات نسخه رطوبت ديده است .
( 503 ) شماره نسخه :
C 437 ( 572 bbb )
نام كتاب : رساله وجيزه فى بيان علم الادب عند اهل العرب .
توضيح نام اثر : نيامده است .
پديد آورنده : الكساندر قاسموويچ كاظم بيگ ( 1802 - 1870 ) از جمله بزرگترين شرق شناسان روس بوده است كه نام خود را پس از ايمان آوردن به اسلام به « محمد على » تغيير داد . وى در شهر « دربند » در داغستان به دنيا آمد . در دانشگاههاى كازان و سنپترزبورگ به تدريس شرق مىپرداخته است .
تاريخ تأليف اثر : نگارش آن در تاريخ 12 رجب 1246 ميلادى / 13 دسامبر 1830 ميلادى به پايان رسيده است .
مكان تأليف : شهر قازان روسيه .
شرح اجمالى محتواى اثر : اين اثر شامل شرح مختصر اعراب تا پيش از اسلام و زبان و ادبيات آنها مىپردازد . اين كتاب از اولين مقالات علمى به زبان فارسى با استانداردهاى اروپايى مىباشد . اين اثر شامل مقدمه ، 4 مقاله ، خاتمه و ضميمه است .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .