بخش هشتم : تاريخ كشورهاى عربى
( 500 ) شماره نسخه :
C 388 ( 567 b )
نام كتاب : كتاب فتوح البلدان .
توضيح نام اثر : اين اثر در ترجمه از زبان عربى به فارسى بيشتر با عنوان « فتوح بن اعثم » معروف مىباشد .
پديد آورنده : ابو محمد احمد بن اعثم الكوفى .
تاريخ تأليف اثر : ترجمه اين اثر در سال 596 قمرى / 1200 - 1199 ميلادى در مدرسهاى در نزديكى خراسان توسط « محمد بن احمد المصطفى هروى » آغاز شده بود .
مكان تأليف : نيامده است .
شرح اجمالى محتواى اثر : شامل شرح 4 خليفه اول ، سلسله امويان و عباسيان تا سال 252 قمرى / 866 ميلادى مىباشد . بيشترين توجه اين اثر به زندگى 4 خليفه از نظر سياسى و فتوحات اعراب مىپردازد .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى بسيار قديمى و تنها شامل ترجمه بخش اول در خصوص 4 خليفه و همچنين خليفه على و دو فرزند ايشان حسن و حسين مىباشد .
تاريخ كتابت : 24 ذى القعده سال 999 قمرى / 14 سپتامبر 1591 ميلادى .
مكان كتابت : آسياى مركزى ، افغانستان شمالى .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت حاشيهاى نسخه : در صفحه نخست يادداشتى به زبان روسى آمده است ، طبق اين يادداشت اين نسخه در شهر ادينبورگ به قيمت 150 روبل خريده شده است .
سابقه نسخه : اين نسخه خطى توسط وزارت دارايى روسيه در سال 1845 ميلادى به انستيتو شرقشناسى سنپترزبورگ وارد شده است .
اندازه صفحه : 26 * 5 . 15 ؛ تعداد برگ : 363 ؛ تعداد سطر : 21 ؛ اندازه متن : 18 * 5 . 9
نوع كاغذ : شرقى با درجه كيفيت متفاوت .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و بخشها با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : نسخهء .
نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى با روكش چرمى .
( 501 ) شماره نسخه :
C 437 ( 572 bbb )
نام كتاب : نسخه ديگرى از كتاب سابق ( كتاب فتوح البلدان ) .
آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است .
كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه با نسخه پيشين به شماره
C 388
مطابقت دارد . در اين نسخه پيش گفتار مترجم دو بار آمده است .
تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى .
مكان كتابت : بخارا .
نام كاتب : نيامده است .
اطلاعات حاشيه و پشت حاشيهاى نسخه : رونويسى دوم در قرن نوزدهم در آسياى مركزى انجام گرفته است .
سابقه نسخه : نيامده است .
اندازه صفحه : 27 * 5 . 15 ؛ تعداد برگ : 328 ؛ تعداد سطر : 19 ؛ اندازه متن : 21 * 11
نوع كاغذ : شرقى .
نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، عناوين و آيههاى قرآنى با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است .
نوع خط : نستعليق .
نوع جلد : اين نسخه داراى صحافى شرقى ، مقوايى با روكش چرمى مىباشد . صحافى اين نسخه مورد ترميم و بازسازى قرار گرفته است .