2 - كميت بن معروف بن [ . . . ] مخضرم « * » 3 - كميت بن ثعلبه از مردم جاهلى است و كميت بن زيد مترجم حاضر ، اسلامى است و سرودههايش از ديگر همنامان او زيادتر و مفصلتر بوده است « * * » تا آنجا كه شعرهاى او ضرب المثل شده است . و گفتهاند « اطول من شعر الكميت » و صاحب بن عباد هم به اين ضرب المثل اشاره كرده و گويد :
قد طال قربك يا اخى * فكانه شعر الكميت
- اى برادر نزديكى تو مانند شعر كميت به درازا كشيده .
آرى طولانى بودن شعر كميت ايجاب كرده است كه حريرى از او ياد كند . از ميان سه تن كميت نام قريحه كميت بن معروف از دو تن ديگر بهتر بوده است « * * * » .
هامش
( * ) مخضرم بر وزن مدحرج اسم مفعول از باب دحرج و به ضم ميم و فتح خاء و سكون ضاد و فتح را ، به كسى مىگويند كه روزگار جاهليت و اسلام را ادراك كرده باشد و گروهى از سرشناسان عرب بهعنوان مخضرمى شهرت پيدا كردهاند - م .
( * * ) ريحانه ، ج 1 ، ص 68 مىنويسد : اشعار كميت از پنج هزار بيت متجاوز است و به مناسبت اينكه قصيدههاى غرائى در مدح اهل بيت و هاشميان سروده است به نام هاشميات ، معروف مىباشد - م .
( * * * ) مرزبانى در معجم الشعراء مىنويسد : ابو ايوب كميت بن معروف بن كميت بن ثعلبه اسدى از مخضرميهاست و از كميت بن ثعلبه و كميت بن زيد ، قريحه بهتر و بيشترى داشته است و چند شعرى از او نقل كرده است از جمله :الا ان خير الودّ ودّ تطوعت * به النفس لا ودّ أتى و هو معتبو كميت بن ثعلبه از مردم قعر بوده و اشعارى كه دربارهء سالم بن داره گفته است و او را از مخضرمين خوانده يعنى ادراك جاهليت و اسلام نموده است و حال آنكه شارح مقامات او را جاهلى خوانده است .
دربارهء مترجم حاضر مىنويسد : وى شاعرى سرخگون بود و در كوفه ساكن ، و شعرش از دو تن ديگر بيشتر و تشيعش معروف و از اهل بيت پيغمبر اكرم ( ص ) ستايشگرى مىنموده از اوست خطاب به بنى أميه :فقل لبنى امية حيث حلّوا * و ان خفت المهند و القطيعا
اجاع اللّه من اشبعتموه * و اشبع من بجوركم اجيعاگويند هنگامى كه اين قصيده را حضرت باقر ( ع ) شنيد براى او دعا كرد - م .