Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 332

Contributors:

P.332
تا بجوشد وساير تصرف با طبيب است اگر اجزاى حارهء قابضه بايد اضافه كنند واگر بارده لازم باشد از آن نيز داخل كنند جلاب جهة تبهاى وتشنگى وحرارة معده وجگر وحصبه وآبله وتب دق وتبهاى حاره كه با سرفه باشد وجهة تقوية آلات نفس نافع وملين طبع ومضج ومقوى اعضا ومدر بول وعرق وجهة أو رام احشا مفيد است شكر سفيد يكجز وآب باران سه جزو عرق بيد مشك دو جزو گلاب سه جزو بقوام آورند واگر سرد وتر خواهند عرق بيد وعرق نيلوفر از هر يك دو جزو اضافه كنند نوعي ديگر منقول از كامل وقانون شكر يكجز وآب باران دو جزو گلاب سه جزو بقوام آورند شربت به ليمو جهة تقوية هاضمه وتسكين تشنگى ومعده وجگر حار نافع است آب به شيرين دو جزو آب ليمو يكجز وشكر ثلث مجموعرا بقوام آورند شربت ليمو جهة غلبهء صفرا وضعف معده وقى صفراوى وتشنگى نافع است ده رطل آب ليمو را بجوشانند تا بنصف رسد وبا پنجرطل شكر بقوام آورند شربت بنفشه منقول از كامل جهة تبهاى حاره وسرفه وتسكين غليان خون نافع است وملين طبع است سه رطل بنفشه تازه را به دستور شربت سه دفعه در چهار رطل آب بريزند وبجوشانند تا بربع رسد وبا سه رطل شكر بقوام آورند شربت سفر جلى منقول از كامل الصناعة جهة ضعف معده وجگر واسهال وقى وتشنگى به ترش از دانه وپوست پاك كرده آبش را بيفشرند ودو رطل از آن گرفته واز شراب يا جمهورى يكرطل وثفل به را يك شبانه روز در أو بخيسانند وبعد از آن افشرده صاف نمايند ويا آب بجوشانند تا بنفصف رسد وبا نيم رطل عسل كف گرفته بقوام آورند زنجبيل مصطكى از هر يك 2 م قاقلهء كبار وصغار ودارچينى وزعفران غير مسحوق از هر يك 4 م قرنفل 3 م در پارچهء بسته در آن بجوشانند واگر دو دانگ مشك داخل نمايند ميتواند بود شراب الخنديقون جهة برودة معده وتب ربع ودرد احشا نافع ومناسب پيران است عسل كف گرفته سه من شراب كهنه ريحانى يا جمهورى ده من زنجبيل 5 م قاقله صغار وكبار نيم م قرنفل يكدانگ دارچينى نيم م زعفران م دار فلفل يكدانگ ونيم غير زعفران با قيرا نيمكوب ساخته بيندازند ودر شراب وعسل ودر سايه سه روز بگذارند وهر روز سه بار حركت دهند وصاف كنند وبا يكدانگ ونيم مشك مطيب سازند شراب ونميقراطيس جهة ضعف معده وجگر وسپرز وفساد مزاج بارد نافع وگفته اند كه مداومته وحفظ مىكند جميع أيام حيات از مرض أصل السوس اسمانجونى نيم ل تخم رازيانه فلفل مكدم سليخه 4 م خوب سائيده با ششصد وشصت ل شراب خوب كهنه ممزوج سازند ودر ظرفى گذاشته سر ظرف را يكج گرفته چهلروز بگذارند وبعد از غذا وقبل از غذا ميل نمايند شربت حرمل جهة صرع مجرب ورافع درد سر مزمن وضيق النفس وسرفهء رطوبى امراض بارده مانند استسقا وجنون ونسيان معدل است يكرطل اسپند را كوبيده درسى رطل آب انگور بجوشانند تا بربع رسد وهر روز از پانزه ل تا سى ل تا سى ودو روز بنوشند جهة اعادهء حمل زنانى كه در وقتيكه حامله ميشده باشند وبعد از آن نشوند سه روز اين شربت بنوشند تخلف در حل نمىكند شربت نعناع جهة تحريك اشتها بمرتبهء مؤثر است كه صبر نتوان كرد ومنقى معده از أخلاط سوخته ورافع بلغم ومبهى است وچون برابر معاجين با هيه بنوشند در سرعته اثر بيعديلست آب نعناع افشرده 20 ل خردل سرخ 20 ل شب يماني 1 ل نرم سائيده با نودل خمير مايه در هزار ودويست ل آب بجوشانند تا بنصف رسد پس صاف نموده با ششصد ل عسل بقوام آورند شربت بدل خمر يكجز وخمير مايه را كوبيده با آب أنار شيرين وأمثال آن بسرشند در جميع افعال قايم مقام خمر واز اسرار است شربت اسطو خودوس جهة تقوية ودماغ بارده ومعدهء بارده اسطو خودوس زوفاى خشك فاو أينا پر سياوشان عود قمارى گل گاو زبان تخم رازيانه پنج رازيانه تخم كرفس گلسرخ سپستان باد رنجبويه كاشم مويز دانه بيرون كرده اذخر انيسون تربد محكوك بيخ سوسن اسمانجونى أصل اتسوس همه را بپزند وصاف كنند وبريزند بر أو صد وپنجاه ل عسل ومثل اوفتد بقوام آورند ساذج قرنفل ودارچينى وهيل وزنجبيل سنبل الطيب افسنتين رومى مصطكى را در خرقه بسته نپندازند تا بجوشد وصاف كنند قدر شربت هر روز ده ل تا پانزده ل شراب ريحانى زجمله اقسام خمر است ودر خمر مذكور شد شراب الليمو كه مؤلف شفاء الأسقام وتذكره ذكر كرده اند ونايب مناب ترياق كبير دانسته‌اند جهة رفع أخلاط محترقه وتبهاى دورى وضعف دماغ ودل وقلاع وامراض أطفال ومواد سوداوى ورفع تشنگى وگزيدن عقرب وساير سمم نافع وحافظ صحت ورقيق كنندء مجموع خلط غليظ وقاطع خلط لزج وآنچه ترشى أو بسيار باشد مضر عصب ومورث سعال يا بس ومضعف باه ومصلح أو بادام وخشخاش است وآنچه با آب نعناع ترتيب دهند جهة تقوية معده ورفع بحارات دماغ وخيالات انفع است وهر چه با آب به باشد جهة تقوية معده ودل ورفع خفقان دانسته‌اند وآنچه با شير خشت وترنجبين ترتيب دهند جهة ربو وسعال وضيق النفس ودرد سينه وهر چه بالعابها ساخته باشد جهة حرقة البول ودرد مثانه نفع است