Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 199

Contributors:

P.199
وبدلش أو صندل سرخ ونصف آن آب كشنير است فودنج معرب از پودنه فارسيست وبه عربى حبق نامند برى وبستانى وجبلى ونهرى مىباشد ومراد از مطلق أو بريست ومشكطر امشيع قسم جبلى است وصنفى از نهرى كه برگش دراز وساقش بزرگست چون در بستانها عرمس نمايند بعد از دو سال نعناع مىشود وپودنه بريرا ساقها منفرق وتند بوى وبا عطريت وبرگش ريزه ومايل ماشد أره وتخمش شبيه بتخم ريحانست در أول سيم كرم وخشك وبغايت ملطف ومدر عرق وحيض ومسهل سودا وقاتل چنين وترياق كزيدن جانوران ومحلل رياح وجهة استسقا ويرقان واخراج مشيمه وفواق وغثيان وثقيه فضول معده وسينه وكزاز وسوزش معده وضمادش جهة سرخ كردن عضو ورفع سپرز وجذام وآثار سياهى جلد وربوى أو جهة غشى وفرزجهء أو جهة اخراج چنين ونطول أو جهة حكة ورياح رحم وصلابات أو وخشك سوخته أو جهة تقوية لثه سفيد ومضر امعا ومصحلش كثيرا وقدر شربتش تا دو درهم وبدلش مثل ونصف أو پودنه نهريست وقسمى از پودنه بريرا برگش دراز ونرم ومايل بسياهى وگل أو خوشبو وتند ومايل بزرديست در جميع افعال ضعيفتر از اقسام پودنه است فودنج نهرى قسميرا برگ مثل ريحان كوهى وشاخها پراكنده وگلش بنفش ودر كنار آبها ميرويد وقسمى از آن شبيه بنعناع وبرگش درازتر از آن وساقش قويتر است در آخر دويم كرم وخشك ومدر بول وبا عسل جهة داء الفيل ونفس الانتصاب وتب بلغمى وسودا وى وجذام وبا شراب جهة سموم وفتق عنصيل وهنصه ونطول أو جهة نه فع زردى ويرقان وبا عسل ونمك جهة رفع كرم معده وحب القرع وحمول برگ أو جهة احتباس حيض نافع وقاتل جنين وبخور وفرش كردن أو جهة گريزانيدن هوام وضماد پخته أو در شراب جهة ازالهء آثار سياهى جلد وعرق النسأ وقطور آب أو جهة كشتن كرميكه در كوش بهم رسد مفيد وچون خشك أو را بر موضع گزيدهء هوام به بندند موجب قرحهء آن عضو وجذب سميت است ودر هر عضوى كه كرم متكون كرد ودز ور آن رافع آنست ومضر باه وكرده ومصلحش كتيرا وشربتش يك درهم وبدلش نعناع ونزد بعضي قردماناست فودنج جبلى مشكطرا امشيع است فودح مائهى آبكامه وبعضى ترشيها را نيز ما به مىشود وآن را از آرد جو وآرد كندم كه با آب خمير كرده باشند بي نمك ترتيب ميدهند ودر برگ انجير پيچيده در ظرفى كرده در سايه ميكذراند تا متعفن شود وخشك كردد وضماد أو با سركه وروغن كل جهة جرب وخارش بدن ونضج دمل سفيد ومحلل قوى است وبعض أو را ادويهء خوشبو اضافه نموده با سركه مخلوط ميسازند ومدتى در آفتاب ميكذارند ودر دستورات مذكور است قول باقلى است فوم شامل سير وگندم ونخود است قوه برى ملبكى است فوة الصبغ فوه است فوشنه غوشنه است فوليون اسم يوناني جعده است فوريون عاقر قرحاست فوفه عشبه است فوهل فنا بريست فورس اسم يوناني بق است فوحوليا اسم يوناني حلزونست فولن اسم يوناني برگ بنانانست فولو بيونانى حنظل است فو غلص بيونانى لسان الثور است فهد اسم عربى يوز است فيروز ج معرب از پيروزهء فارسيست وبهترين أو نيشابورى كبود صافست كه رنگش در هواي صاف صاف نمايد ودر غير آن مكدر وآنچه از معدن شيراز وكرمان بهم رسد ومايل به سفيدى باشد شبابكى است ومجموع آن از عرق وچربى واز بوى مشك فاسد ميكرد در أول سرد ودر سيم وخشك ومقوى دل ومعده وپاد زهر جميع سموم ورافع اسهال وقرحهء أمعاء وساير جراحات باطني وجهة خفقان وبا عسل جهة صرع وسپرز وسنگ كرده ومثانه واكتحال أو جهة دمعه وناخنه وبياض وتقوية روح باصره وفتق طبقه قرنيه وساير طبقات نافع ومضر كرده ومصلحش كتيرا وقدر شربتش نيم درهم وجهة سموم قويه تا يك درهم است وسدس در هم أو را بالخاصية جهة گزيدن عقرب مجرب يافته‌اند واز خواص أو است كه دارندهء أو در آب غرق نشود وصاعقه باو نرسد وداشتن أو مقوى دل ومانع خوفست وچون بر أجساد نرم بگذارند صلب كند ومكلس أو تكليس معادن وتثبيت نفوس ها ربه مىنمايد فيل حيوان معروفست ودر عضو بلاد دهند نمىباشد وهفت سال يكبار ميزايد ومدت حمل أو يك سال مىباشد وبهترين اجزاى أو دندان آنست كه حاج نامند سرد وبسيار خشك وحابس اسهال ونزف الدم وبستن أو بر عضويكه استخوان شكسته در آن باشد جاذب آن ومعين بر اخراج وخوردن أو را تا يك هفته با شراب وفرزجهء أو را بعد از طهر جهة حمل عاقره مجرب دانسته‌اند وشراب أو با آب پودنه مانع از دياد جذام وسويان كردهء أو كه نشارهء عاج نامند بقدر دو درهم كه هر روز با آب عسل بنوشند مقوى قوهء حافظه وفهم ورافع درد پهلو ومفاصل است وضماد سائيدهء أو تا مثل آن برادهء حديد جهة بواسير مفيد وتعليق آن بر كردن انسان ومواشى كه در پارچهء سياهى بسته باشند مانع ضرر وبا وطاعون وخوردن بول أو كه زيان عاقره ندانند كه بول فيل است ديسقوريدوس بجهة حامله شدن مجرب دانسته وفرموده كه زهرهء أو با خون سنگ پشت وتخم أو ترياق سموم است وما سرجويه گويد تعليق پوست أو مانع تب ربع ما بيه است وفرزجهء سرگين أو مانع حمل وبخور أو رافع تبهاى مزمنه وگريزاننده هوام وطلاى أو رافع كلف وآثار قمل وسوخته أو جهة سعفهء رطبه والتيام زخمها مفيد وفرزجهء حضيهء أو در أعانت حمل قوى الأثر وخوردن