Skip to main content

تحفه حكيم مؤمن يا تحفة المؤمنين ( فارسي ) — Page 198

Contributors:

P.198
وعوض فلفل در أطعمه استعمال ميكنند در دويم كرم وخشك ومسخن معده وجگر وهاضم وضماد برگ وثمر أو محلل أو رام بلغمى وصلبه ورافع آثار وبيخ أو در ضماد كلف ونمش مزمن قوى الأثر است وقدر شربتش تا دو درهمست فلفل السودان دانه ايست شبيه بخلر وغلاف آن مثل غلاف أو وتند وبا اندك تلخى در آخر دويم كرم وخشك ومحلل رياح غليظه وبلغم لزج ومفتح سدد وبا عسل محرك باه وجهة قولنج ايلاوس نافع وجهة درد دندان وحركت أو بغايت مؤثر ومضر گلو وحلق ومصلحش عناب وقدر شربتش تا دو درهمست فل ثمريست هندى بقدر پسته وپوست أو شبيه بيوست فندق ومغزش مايل بزردى وسفيدى وباد نية واز فلاحه نقل كرده اند كه آن از پيوند نيلوفر با ياسمين بهم مىرسد ودانه اش بدانه نيلوفر شبيه وغير بيخ نيلوفر هندى وغير بندق هنديست در دويم كرم ودر أول خشك ونزد بعضي در سيم كرم وخشك است ومحلل ومفتح سدد ومنقى دماغ وجهة خفقان وغشى ودردسر وسپرز ودرد جگر وحفظ سياسي موى وسستى عصب ودرد معده واستسقا وباد بواسير نافع وضماد برگ أو مانع تولد قمل وخوشبو كنندهء رايحهء بدن وقدر شربتش تا دو درهمست فلايه حب الراسن است فلفلمون فودنج بريست فلار آذر بو است فلحون سرخس است فلجيق سورنجان است ونزد بعضي حومانه فلفل شامي تخمى مخلصه است فلفل الصقاليه شامل اتلق وحرف بابلى است فلفل الفرود تخم وسمه است فلفل الخواص ما هو دانه است فليفله هر نو است وگويند تخم بيجنكشت وبلغة مغربى بزر الانجره است فلنجمشك ونجمشك است فلفل دراز اسم فارسي دار فلفل است فلون بلغة رومى برگ نباتاتست فلام اسم عربى قاقلى است فنك اسم فارسي قرساقست وآن پوستيست سفيده وسرخى وابلق مىباشد وحيوان أو از سنجاب بزركتر واز بلاد روس وترك آرند وخوشبوى وگرمتر از سنجاب وقاقم وپرور از سمور ولباس أو موافق جميع امزجه است خصوصا جهة أطفال ونزد جمعى جلد مرغيست وبخور أو جهة گريزانيدن هوام مؤثر است وقول أول أصح است وأخير پوست مرغيست سفيد وبزرگتر از غاز وقو نامند ولباس أو موجب تبريد است بخلاف فنك فنجيون اسم يوناني نباتيست ساقى ميرويد بقدر شبرى وگلشر زد وزيادة از ده روز نميماند ولهذا قصريح نمودند كه بيكل وبيساق است وبيخش باريك ودر موضع نمناك بهم مىرسد تند طعم وتلخ وبا قبض ودر سيم گرم وخشك وتازهء أو متعمل داند كه از بيخ وبرگ أو از بيخ وبرگ أو در دهان نگاهدارند رافع سرفهء مزمنه وربو وضيق النفس وقرحهء سينه ومحلل رياح وبخور واشتنساق أو به دستور همين اثر دارد وضماد أو محلل وكشانيدهء ودملها واو رام والتيام دهندهء زخمهاست وحمول أو با عسل مخرج چنين زنده ومرده وخشك أو بسيار شد وغير مستعملست فنجنكشت اثلق است فنا عنب الثعلب است فنجريون فنجيونست فجيونش بپاى بعد از جيم اسم اصطلاحى معجون خبث الحديد است وعوام پاد زهر كاو يرا باين اسم مينامند فندق هندى رته است فندق اسم فارسي بندق است فو بتشديد واو اسم يوناني نباتيست شبيه بكرفس بزرگ برگ وساقش زيادة بزرعى واملس ومجوف ومايل به بنفشى وپر كره وگلش شبيه بز كس واز آن بزرگتر وسفيدى أو به بنفشى آميخته وبيخش سطبر واشتقر وانتهاى آن با شعبهاى كج ومانند بيخ اذخر وريشهاى خربق سياه ودر بوى شبيه ببومى سنبل رومى ومراد از مطلق أو بيخ اوست وبه فارسي بيخ سنبله نامند در آخر دويم گرم وخشك ومفتح سدد ومحلل رياح ومدر بول وحيض وباقوه ترياقيه وجهة درد پهلو وجهة درد پهلو وسپرز وعرق النسا وثيقه عروق ومغص وعلل باردهء سينه وضماد أو جهة داء الثعلب مفيد ومضر كرده ومصلحش رازيانه وعسل وبدلش كبابه وقدر شربت از جرم أو تا يك مثقال ودر مطبوخات دو مثقال است قوه به فارسي روناس نامند بيخست سرخ ومستعمل صباغان وقوه الصبغ نامند برى وبستانى مىباشد وثمر أو مدور وبعد از رسيدن سياه مىشود در دويم گرم وخشك ومفتح سدد ومدر بول وحيض وشير وعرق ومقوى معده ومسقط جنين وطبيخ أو با عسل جهة عرق النسا ودرد ورگ وسستى اعضا ويرقان وفالج وبا سكنجبين جهة سدهء جگر وسپرز نافع ومضر مثانه ومورث بول الدم ومصلحش كثيرا ومضر سر ومصلحش انيسون وقدر شربتش يك مثقال ودر مطبوخات تا سه مثقالست وبايد شارب أو هر روز بحمام رود وبرگ وشاخ وثمر أو را بمجموعه رافع سم هوام است وهر جزوى تنهائى اين اثر ندارد وثمرش در ازالهء سپرز نافع ومضر مثانه مانند ساير اجزا وحمول أو مدر حيض ومخرج جنين ومشيمه وضمادش جهة فالج وساير امراض باردهء اعصابى وبهق وقوبا وسعفه وخزاز واثار جلد از ضربه وسقطه نافع وبدلش كبابه ونزد بعضي نصف أو سليخه وثلث أو مويز سياه است فوفل معرب از كويل هندى وآن ثمر درختيست بزرگتر از جوز بوا ومدور با عفوصته واندك تلخى وسرخ وسياه مىباشد ودرخت أو شبيه بدرخت نارجيل است در دويم سرد وخشك ومقوى دل واعضا ورادع ومانع صعود بخارات بدماغ وبسيار قابض وسرخ أو مسهل بعصر وغير مفرط ورافع دردهاى حار وقاطع وجهة استحكام عصب وسستى اعضا ووثى وقلاع وامراض حارهء وهان ودندان وقطع سيلان خون نافع ومخشن سينه ومصلحش كثير أو اكتحال أو جهة سرفه واسترخاى پلك چشم ودمعه والتهاب ورمد وجرب مفيد وقدر شربت أو تا يك مثقال