معالجات علماى آلمان وهلند وجاى ديگر راجع بدواى ( شيرين بيان ) تكميل شود
ميتوان اميدوار بود كه مرض موذى زخم معده كه هزاران سال دوا نداشت ، بكلى بر
بيفتد وبشر از اين بيمارى خطرناك رهائى يابد ) حاليه بنده بطور تكميل خاصيت عجيب
شيرين بيان را بعرض مىرسانم :
شرح خاصيت ( شيرين بيان ) وريشهء آن
شيرين بيان ( يعنى سوس ) بزبان شيرازي ( مهلك ) بزبان أصفهاني ( مژو ) بزبان
تركى شيرين بيان ( شيرين بان ) رشيه آنرا ( أصل سوس ) وبيخ مهلك مىگويند بزبان
فرنگ ( كليسربزه ) مىگويند .
( شيرين بيان ) نباتى است كه در بيشتر بلاد بهم مىرسد ونبات آن برروى زمين
پهن مىشود وميچسبد بر آن ودر مكانيكه سبز شده ، بدشوارى بر طرف مىشود وغلظت
وضخامت آن از يك انگشت تا بقدر قبضه وزيادتر مىشود .
( رنگ گل شيرين بيان ) ما بين قرمزى وآبى مىباشد وبيشتر زرد رنگ است
وريشهء آن بلند وپوست ريشهء آن سياه رنگ است ومغز ريشهء آن زرد است . يك رقم
تلخ است ويك رقم شيرين است وريشه آن را كه ( أصل سوس ) مىگويند استعمال
ميشود ، تلخ آن سم است . وميگويند كه مار ( شيرين بيان ) را دوست ميدارد وخودشرا
ميمالد بر علف نامبرده ، لذا نبادا اين علف ( زهر ) آلوده شده باشد بايد ( أصل سوس )
را پوست بكنند ومغز ريشهء ( أصل سوس ) را استعمال كنند وبهترين شيرين بيان آنست
كه شيرين كم ريشه زرد متوسط درغلظت وباريكى باشد وقوت آن تا ده سال باقي مىماند
وبعد فاسد مىشود ، طبيعت گرم در درجه دوم وخشك در درجه أول مىباشد وبعضى گرم
در أول وبعضى معتدل در رطوبت وپيوسته ميدانند ، خاصيت آن منضج أخلاط غليظ
ومركبه ومسكن تشنگى والتهاب معده خصوص نقوع آن يعنى ( خيس كرده كه نماليده
باشند ) وبخورند ونرم كنند سينه وحلق ودر عطشى كه از رطوبت توليد شده باشد
چندان نفعي ندارد ومسهل رطوبت وغاسل اعضاى باطني ( اعضاى باطن بدن را شستشو ميدهد
ومعده را پاك وسالم مىكند ووقتى كه معده پاك وسالم شد ، تمام اعضاى بدن سالم است
الطب الكبير يا فرشته نجات ( فارسي ) — صفحة 89
مساهمون: محمد سرور الدين
ص٨٩