16 نخود اشنانرا بكوبد وبخورد ، ( حيض ) وبول بسته را باز مىكند واز براي مرض
استسقاء نافع است .
گر پر مرغ خانگى دو سه روز * * سوزى وسائى از براي دوا
بر جراحت نشانيش دو سه روز * * آورد درهم آن جراحت را
يعنى اگر پر مرغ خانگى را بسوزانيد بعد بسائيد ودو سه روز از سوخته پر
مرغ روى جراحت ها بپاشند جراحت را خوب مىكند .
آب ( آبى ) شكند تشنگيت بكند دفع قى ودفع جشا
ببرد نفت دم وربو كند * * منع سيلان فضول از احشا
آبى ( به ) خوردنى مىباشد آب ( به ) كسى بخورد تشنگى را بر طرف مىكند .
قى كردن وآروغ بدبو را دفع مىكند ، خون گلو وسرفه تنگ نفس را برطرف مىكند
ريختن مادة مرض را بر أعضاء توى شكم انسان جلوگيرى مىكند .
هست ريحان بدل نكو وبود * * بذر وبرگش مقوى امعا
ديده از روى منفعت اثرش * * هر كه برداء فيل كرده طلا
ريحان همان است كه در سبزى خوردن معروف است ، تخم وبرگ ريحان مقوى
روده مىباشد ومقوى قلب است . مرض داء الفيل يك مرضى است كه ساق هاى پا ضخيم
وباد دار مىشود كه ساق پا بضخامت پاى فيل مىشود باينجهت مىگويند : ( داء الفيل ) لذا
ريحانرا بكوبند بر ساق پا بمالند ، مرض برطرف مىشود ، البتة بعد از ترك قند چاى وشكر
وپاك كردن معده از أخلاط فاسده .
گر خورى يك درم از سكبينج * * پاك سازد ز فضول امعا را
ببرد نقرس وقولنج ودوار * * صرع درد سر واستسقا را
سكبينج يك صمغى است كه عطارهاى قديمى دارند يكدرم بخورد روده را از
أخلاط فاسد پاك مىكند ( نقرس ) كه مرض سر انگشتان است ، ( قولنج ) دوار ( گرديدن
سر ) صرع ( دردسر ) ، استسقاء را برطرف مىكند .
سماق وآب أو هر يك بمعده * * موافق باشد آرد اشتها را
الطب الكبير يا فرشته نجات ( فارسي ) — صفحة 339
مساهمون: محمد سرور الدين
ص٣٣٩