ذريعة 15 / 375 ش 2367
فتح الأبواب 238
اقبال 116 / 634 ، 236 / 8 - 9
مهج الدعوات 256
فرج المهموم 133 - 135 ، 142 - 143
اين كتاب منبع عمدهاى براي زندگى امام هشتم [ ع ] است . ابن بابويه در مقدمه ( يا يك
كاتب بعدى ) تعداد أبواب كتاب وعنوان هر باب را ياد مى كند . در چ 1377 قم ( ج 1
ص 8 ) و 1390 نجف ( ج 1 ص 5 ) از عيون ، تعداد أبواب 69 آمده است ; در چ سنگى
1317 ( بي جا ) تعداد أبواب 73 ياد شده است ( ج 2 ص 5 ، 10 ) ; در حالي كه در چ
سنگى ، تهران 1317 ( ملاحظه نشد ) آمده است كه اين تأليف مشتمل بر 139 باب
است . همانطور كه محقق چ قم يادآور شده ( ج 1 ص 8 پاورقى 4 ) اين عدد وديگر
اعداد نشانگر روشهاى مختلف تقسيم همان موارد موجود مى باشد ولزوما به معناى
نقص وسقط در برخى از نسخ نيست ; بنابراين آقا بزرگ در آنجا كه مى گويد ( بدون
توضيح بيشتر ) عيون مشتمل بر 139 بابى است كه 73 باب آن در سال 1317 ( اشاره به
چ سنگى تهران ) انتشار يافته اشتباه كرده است ; اما فرض آقا بزرگ ( اگر چه از روى علل
نادرست ) در اين كه تحرير موجود عيون ناقص است درست مى باشد ; اين را مى توان از
شش مورد نقل ابن طاووس بدست آورد بطورى كه چهار مورد آنها از چاپهاى سنگى
وحروفى سقط شده است ; از آنجا كه محتواى اين چهار مورد با عناوين أبواب موجود
مناسبت دارد ، نبايد به اين معنى دانسته شود كه آنها در جزو ابوابى نبوده كه تماما سقط
شده است . دو مورد نقل شده كه در چاپهاى سنگى ونسخههاى حروفى وجود دارد
عبارتند از : اقبال 116 / 634 ( = عيون ، نجف 1390 ، 1 / 226 ) واقبال 236 / 8 - 9
( = عيون ، 2 / 51 ) .
640 . * * عيون الجواهر / أبو جعفر محمد بن علي ابن بابويه ( م 381 )
فرج المهموم 57
كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — صفحة 592
مساهمون: إتان گلبرگ
ص٥٩٢