جعفر طوسي ( 5 ) است كه ابن طاووس غالبا به وى با عنوان " جدى " اشاره مى كند ( ظاهرا
بمعناي نياى من نه جد من ) ( 6 ) . يكى از أجداد أو أبو عبد الله محمد بن إسحاق بن الحسن
( زندگى احتمالا در أوايل قرن چهارم ) از اولين كساني بوده كه مقام نقابت را در " سوراء "
( سورا ) بر عهده داشته است . ( 7 ) أو را طاووس مىخواندند از آن روى كه قيافهاش زيبا
وپاهايش نازيبا بود ( يا بدين دليل كه زيبايى وحماقت در وى جمع شده بود ! ) ، وخانواده
وى با همين لقب شهرت يافتند . ( 8 ) برخى از اعقاب وى ، بعدا به حله وبغداد مهاجرت
كردند . ( 9 )
ابن طاووس در حله رشد يافت وتحصيلات آغازين خود را در آنجا گذراند .
روشن است كه وى در سال 602 در حله بوده است . ( 10 ) أو از نزد پدرش سعد الدين موسى
كه ما درباره وى ، تقريبا چيزى نمى دانيم درس خواند ، همانطور كه خود مى گويد : پدر
ونيز جد وى ورام ، بيشترين نفوذ را بر وى در سالهاى رشدش داشته اند وبه أو فضيلت ،
تقوى وتواضع را ياد داده اند . ( 11 ) پدر أو كه " كتاب المقنعة " مفيد ( 12 ) را به وى معرفى كرد
بايد شخصي با علائق عالمانه باشد . وى در هنگام وفات ، احاديثى را كه جمع آورى
كرده وبر صفحات متفرقة نگاشته بود از خود بر جاى گذاشت . ابن طاووس اين مواد را
هامش
( 5 ) براي نسبت دقيق نك : بحثي كه در مستدرك الوسائل ، چاپ سنگى ، ج 3 ص 471 ، ذريعة
2 / 310 پاورقى آمده است .
( 6 ) به عنوان مثال نك : فتح الأبواب ص 237 ، فلاح السائل صص 14 - 15 / 11 - 12 ,
194 / 178 ، اقبال صص 334 / 87 - 88 ( ابن طاووس در آنجا ، طوسي را اين گونه توصيف
مى كند : جد پدرم به توسط مادر أو .
( 7 ) بحار الأنوار 107 / 44 ، روضات 4 / 325 . مق : ياقوت ، البلدان 3 / 278 .
( 8 ) رياض 1 / 73 ، روضات 4 / 325 .
( 9 ) . ابن عنبه ، عمدة الطالب ص 156 . در اينجا اشاره به " سوراء المدينة " است كه ظاهرا اسم ديگرى
براي سوراء است .
( 10 ) . مق : فرج المهموم ص 146 .
( 11 ) . كشف المحجة ص 109 .
( 12 ) . اقبال الاعمال ص 334 / 87 ، الأنوار الساطعة ص 185 ، نك : - › كتاب المقنعة .