[ 56 ]
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ أَمَّنْ لا يَهِدِّي إِلَّا أَنْ يُهْدى فَما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ
« 1 » . ( يونس / 35 ) آيا كسى كه به سوى حق رهبرى مىكند سزاوارتر است مورد پيروى قرار گيرد يا كسى كه راه نمىيابد مگر آن كه هدايت شود ؟ شما را چه شده ، چگونه داورى مىكنيد ؟ ( 361 ) در تفسير عتيق از ابن عباس نقل شده است :
در روزگار پيامبر صلى اللَّه عليه و آله بين طايفهاى خصومت و اختلاف پيش آمد آن جماعت به حضور مصطفى صلى اللَّه عليه و آله رسيدند تا بين آنان حكم كند .
پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به بعضى از اصحابش امر فرمود تا قضاوت و حكم كنند . چون آن افراد حكم كردند ، آن طايفه تسليم دادرسى آنان نشدند .
سپس پيامبر صلى اللَّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمان داد تا بين آن جماعت به عدل حكم كند و اختلاف را خاتمه دهد . چون امير المؤمنين على عليه السّلام حكم به انصاف صادر فرمود ، همگان از قضاوت او راضى شدند .
بعضى از منافقين به متخاصمين گفتند : شما چه قوم بدى هستيد ! فلان كس حكم كرد راضى نشديد ؛ امّا به قضاوت على عليه السّلام تن داديد و تسليم شديد .
خداى عزّ و جل براى كوبيدن منافقين و حقانيت على عليه السّلام در قضاوت ، آيهء
أَ فَمَنْ يَهْدِي إِلَى الْحَقِّ أَحَقُّ أَنْ يُتَّبَعَ
. . . را نازل فرمود . به همين سبب است كه على عليه السّلام قضاوتش هميشه مطابق واقع است بدون اين كه تعليمى در قضاوت ديده باشد .
( 362 ) ابراهيم بن حيّان از قول ابى جعفر عليه السّلام چنين نقل مىكند :
دو نفر در زمان حكومت عمر براى رفع خصومت به حضورش آمدند . عمر آن دو را نزد على عليه السّلام فرستاد تا بين آنان قضاوت كند . آن حضرت بين آنها قضاوت و حكم
هامش
( 1 ) روايت رقم 360 / شواهد التنزيل با همين لفظ و محتوى نقل شده است .