مسأله 806 - هر گاه خانهء محتاج اليه خود را شخص بفروشد ، اگر چه از ارباح مكاسبش هم خريده باشد كه در راه خير صرف كند يا خانه ديگر بخرد يا ملكى بخرد يا سرمايهء خود قرار دهد و بناى خود را بر بى خانگى قرار دهد وجهش خمس ندارد .
مسأله 807 - اما سيّد نمىتواند مبلغ كلَّى خمس را به جزئى مصالحه كند
مگر آن كه قبض [ 1 ] و مصالحه كند به شرط آن كه قبض و مصالحه اش به قسم صحيح واقع شود و همچنين است ، ردّ مظالم .
مسأله 808 - مجهول المالك [ 2 ] و لقطه كه مأيوس از مالكش شدى ، بى إذن مجتهد به فقراء مىتوان داد ، مثل ردّ مظالم ، امّا احتياطا [ 3 ] با اذن مجتهد باشد جميعا .
مسأله 809 - مال مصالحه [ 4 ] شده كه به طريق اكتسابى [ اكتساب - م ] نباشد
يا هبه شده و لو معوّضه خمس [ 5 ] ندارد .
مسأله 810 - مال خمس داده كه مخلوط شده به ارباح مكاسب
همان قدر را از مالش جدا مىكند و باقى را خمسش [ خمس - ن ] مىدهد .
مسأله 811 - هر گاه خمس مال را بر ذمّه گيرد و تصرّف در مال كند ، مرخّص نيست مگر به اذن مجتهد .
مسأله 812 - عين خمس داده را هر گاه صرف مؤنه خود كرده
و بعد عوضش را در همان سال پيدا كرد ، احتياطا [ 6 ] خمسش را بدهد .
مسأله 813 - مساوى دادن خمس به فقراء سادات و ايتام و ابن سبيلشان ، لزوم
هامش
[ 1 ] - ( ميرزا - يزدى ) در تضييع حقوق سادات و فقراء به حيل اشكال است .
[ 2 ] ( صدر ) محتاج به مراجعه است .
[ 3 ] ( نجفى ) ترك نشود .
[ 4 ] ( ميرزا - يزدى ) در مصالحه تأمل است . ( يزدى ) بلكه احوط دادن است و همچنين در هبه .
( خراسانى ) در مصالحه و هبه احوط خمس است .
[ 5 ] ( نجفى ) احوط خمس است در هر دو .
[ 6 ] ( صدر ) آن چيزهايى كه خمس در آنها واجب است بعد از وضع مؤنه است .