او حدّ زده مىشود ، بين او و زنش جدايى افكنده نمىشود « 1 » .
در روايت به اين مطلب اشاره شده كه چون خداوند براى مرد مدخلى قرار داده كه براى غير او از پدر و فرزند و برادر و غيره شهادت او را خداوند چهار شاهد گرفتن خدا قرار داد تا به جاى چهار نفر شاهد باشد و اگر غير از همسر چنين نسبتى را بدهد به او گفته مىشود : چه كسى تو را به آن مدخل كرد ( اجازه داد ) تا چنين چيزى را تو تنها ببينى ؟ تو تهمتزنندهاى .
وَ لَوْ لا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكُمْ وَ رَحْمَتُهُ
مكرّر اين طلب گذشت كه مقصود از فضل رسالت و احكام آن و خود رسول است ، مقصود از رحمت ولايت و آثار آن و على ولىّ اللّه است .
وَ أَنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ حَكِيمٌ
اگر نبود فضل و رحمت خدا و اين كه خداى تعالى توبهپذير و حكيم است شما را رسوا مىكرد يا در عقوبت شما عجله مىنمود .
جواب شرط حذف شده تا حاكى از عقوبتى بزرگ باشد ، گويا كه عقوبت آنچنان است كه ممكن نيست بر زبان جارى شود ، نيز شنونده بتواند هر احتمال ممكن را در ذهن خود بدهد .
و نيز براى اين است كه خداى تعالى به روش و اسلوب خطابها و گفتگوهاى عرفى سخن مىگويد .
پاورقی
( 1 ) البرهان ج 3 ص 125