هدايت : موافق آنچه تحقيق اقتضاء مىكند وأهل تحقيق نيز اختيار كردند
به معنى ارشاد ودلالت است خواه موصل باشد وخواه غير موصل ، وتفصيلي كه جماعتى
داده اند كه اگر متعدي بلام يا إلى باشد به معنى ارشاد وارائه طريق است ، واگر
متعدي به دو مفعول باشد به معنى ايصال است ، با اينكه خلاف اعتبار است خلاف
استعمال صحيح است ، چه مىتوان گفت در صورت تعدى به دو مفعول متضمن معنى ارائه
اسع كه دو مفعول مىگيرد ، وبا إلى ولام مفيد معنى ايصال كه حاجت به يكى از
اين دو دارد ، ودر قرآن مجيد است " انا هديناه النجدين " [ 10 البلد 90 ] ومراد
صرف ارائه است كه ايصال به طريق شر منتي نيست ، با اينكه شايد مودى به
تناقض باشد ، چه وصول به خير وشر اگر مراد در أو واحد است تناقض صريح
است ، وهم چنين " ان هذا القرآن يهدى للتي هي أقوم " [ 9 الاسراء 17 ] مراد از
أو ايصال نيست بالضرورة .
وهدايت گاه به معنى تلويح آيد ، ودر اين صورت بلام متعدي شود وتعذيه
به دو مفعول يا به إلى ، گاه به تضمين معنى ارائه وتعريف است ، وگاه به اشراب
معنى ايصال وارشاد ، وگاه شود كه هدايت به معنى توفيق - كه تهيه أسباب خير
باشد - استعمال شود ومقابل أو اضلال است به معنى خذلان ، ومنه قوله تعالى
" ومن يضال الله فلا هادي له " [ 186 الأعراف 7 ] ، وقول الشاعر :
شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — صفحة 67
مساهمون: ميرزا أبي الفضل الطهراني
ص٦٧