قرابت يا عموم أمت را آل دانستهاند از جاده انصاف بيروت رفتهاند ، وليس
أول قارورة كسرت في الاسلام .
ودر ( عيون أخبار الرضا ) بابى عقد كرده از براي نقل كلام سعادت فرجام
حضرت رضا عليه السلام در مجلس مأموم با علماء عامه در تفرقه آل وأمت ، وآن
باب بيست وسوم از آن كتاب است ، وبه جهت طول أو ، ما طالبان را محول به
مراجعه همان كتاب مستطاب مىكنيم ، ولى با همه عصبيت وعناد فخر رازي در
( تفسير كبير ) كلامي دارد كه قريب به انصاف است مىگويد : آل محمد آنانند
كه امرشان آئل به أو مىشود ، پس هر كه أول امرش به أو أشد وأكمل باشد آل
أو باشد ، وشك نيست كه تعلق بين علي وفاطمه وحسن وحسين وبين رسول خدا
صلى الله عليهم أشد تعلقان بود ، واين مطلب معلوم است به نقل متواتر ، پس
واجب شد كه آنها آل باشند .
وأيضا اختلاف كرده اند در معنى آل بعض گفتهاند أقارب اويند ، وقومي
گفتند أمت اويند ، ما اگر بگوئيم قرابت اويند پس ايشانند آل ، واگر بگوئيم
أمتي هستند كه قبول دعوت كردند باز ايشان آل هستند ، پس به هر تقدير ايشال آل
هستند ، اما جز ايشان محل اختلاف است ، ومعلوم نيست ، تمام شد كلام فخر
رازي ، وما به همين تقريب اين حكم را در بقيه أئمة اثنى عشر عليهم السلام مطرد مىكنيم .
فائده - 5 لفظ اين دعا ( 1 ) كه مشتمل است بر عطف بر ضمير مجرور بي
اعاده جار شاهد صحت اين مذهب است ، چه در محل خود ثابت كرده أيم وأشباه آن ، خصوصا
از صادقين عليهم السلاهم ، وآنان كه قبل از ايشانند بقاعده عربيت حجت است ، ودر
اثبات لغت كافى است ، چه رواة ما كمتر از اصمعى ناصبي وأبو عبيده خارجي
هامش
( 1 ) صلى الله عليه وآله .