جملهى ( اولئك لهم عقبى الدّار ) مىباشد ، و مقصود از عهد عهد عامّ نبوى است ، و وفاء به عهد رسيدن به آخرين ركن اسلامى است ، و آن بيعت ولوى است كه از آن در اخبار به ولايت تعبير شده است .
وَ لا يَنْقُضُونَ الْمِيثاقَ
ميثاق عبارت از ولايت است كه بر اثر وفاى به عهد در نبوّت براى آنان حاصل مىشود ، و آن را ميثاق ناميدهاند چون عقد روى عقد و پيمان روى پيمان است ، چه اين پيمان بعد از عقد بيعت نبوى است .
و در خبر به آنچه كه ما ذكر كرديم اشاره شده است .
وَ الَّذِينَ يَصِلُونَ ما أَمَرَ اللَّهُ بِهِ أَنْ يُوصَلَ
« 1 » و كسانى كه مىپيوندند به آنچه خدا امر به پيوستن آن داد ، نخستين چيزى كه از صلهى ارحام خداوند به آن امر كرده اتّصال خويش است با نبى وقت ، از طريق بيعت عامّ ، سپس اتّصال به ولىّ وقت به سبب بيعت خاصّ ، سپس با مسلمين با قرابت رحم معنوى ، سپس با مؤمنين به سبب قرابت رحم ولوى ، سپس صله رحم با خويشانش به سبب قرابت رحم جسمانى ، و صلهى رحم با نبى و ولى بعد از حصول پايه و اساس كه همان بيعت عامّ و خاصّ است .
و صلهى رحم با هر خويش و نزديك عبارت از چيزى است
پاورقی
( 1 ) اين جمله چهار معنا شده است : 1 - ايمان به همهى پيغمبران ، 2 - ايمان و كمك و جنگ به موافقت با پيغمبران ، 3 - صلهى رحم خويشاوندان و 4 - كليّهى روابط با مسلمانان از كمك و جلوگيرى آزار و دوستى . ( مجمع البيان )