حاكميت ستم
ابن قتيبة مىگويد : " عثمان نخستين كسى است كه براي زدن مردم از تازيانه
استفاده كرده است . قبل از أو ، أبو بكر وعمر اين كار را با چوبدستى ويا خيزران انجام
مىدادند " . ( 1 ) در حقيقت ضرب وشتم مردم ، زندانى كردن آنها وتبعيد ناراضيان از
عمدهترين جلوههاى حكومت پليسى ونامشروع عثمان است .
تبعيد أبو ذر
أبو ذر كه مىديد عثمان أموال بيت المال را يا خود برداشته ويا ميان خانوادهاش
تقسيم مىكند . پيوسته به اين رويه اعتراض مىكرد . عاقبت عثمان تصميم خود را گرفت
وأبو ذر را به شام تبعيد نمود . ولى أو در شام نيز ساكت ننشست . أبو ذر در شام به معاوية
مىگفت : اين كاخ سبزى كه تو براي خويش ساختهاى يا از پولهاى بيت المال است ، كه
در آن صورت خيانت كرده اى ، ويا از پولهاى خودت ، كه اين كار نيز اسراف است .
معاوية كه ديد نمىتواند أبو ذر را ساكت كند وى را به زندان انداخته ، ( 2 ) نامهاى براي عثمان
نوشت ودر آن به وى ياد آور شد كه : " أبو ذر مردم شام را عليه تو مىشوراند " . عثمان در
جواب معاوية نوشت : " أبو ذر را بر بدترين مركب سوار كن وبه مدينه بازگردان " . معاوية
هامش
( 1 ) الإمامة والسياسة ج 1 / 32 .
( 2 ) شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد ج 2 / 356 ط قديم [ = ج 8 / 258 ط جديد ] .