گفت : اين ( جواهرات ) مال خداست ومن به هر كس كه بخواهم آن را مىدهم وبه هر
كس كه بخواهم نمىدهم ( . . . هذا مال الله أعطيه من شئت وأمنعه من شئت ) ( 40 ) 10 -
يك بار أبو موسى پيمانهاى از طلا ونقره نزد عثمان آورد ، عثمان تمامى آنها را در ميان
زنان ودختران خود تقسيم نمود . ( 41 )
* * *
برخى از خزانه داران بيت المال - كه نمىتوانستند چپاولهاى عثمان را تحمل
كنند - يكى پس از ديگرى از شغلهاى خود كناره مىگرفتند . عبد الله بن مسعود خزانه دار
بيت المال در كوفه بود . يك روز كليدهاى بيت المال را به زمين انداخت وبه مردم گفت : " من
تا امروز فكر مىكردم خزانه دار مسلمين هستم ، اگر قرار باشد خزانه دار عثمان وخاندانش
باشم حاجتي به اين شغل ندارم " . ( 42 )
در يكى از روزهاى جمعه در حالي كه عثمان نماز جمعه را مىخواند ، مسؤول
صدقات بازار مدينه با كليدهاى خزانه آمد وفرياد زد : " اى مسلمانان ! عثمان گمان كرده
كه من خزانه دار أو وخويشاوندان أو هستم ، ولى من خزانه دار مسلمين بودم . بگيريد اين
هم كليدهاى بيت المال شما " ، سپس كليدها را به طرف عثمان انداخت . ( 43 )
همچنين پس از آنكه عثمان 100 هزار درهم از بيت المال به مروان داد ، زيد بن
أرقم با كليدهاى بيت المال نزد عثمان آمد وگفت : . . . اگر 10 درهم به مروان
مىدادى زياد بود چه برسد به 100 هزار درهم . عثمان گفت : اى " ابن أرقم " كليدهاى
بيت المال را ( همين جا ) بگذار ، ما كس ديگرى را ( براي خزانه دارى ) پيدا خواهيم
كرد . ( 44 )
هامش
( 40 ) أنساب الأشراف ج 5 / 88 .
( 41 ) الصواعق المحرقة ص 68 .
( 42 ) أنساب الأشراف ج 5 / 30 .
( 43 ) تاريخ يعقوبي ج 2 / 145 ، 146 .
( 44 ) شرح نهج البلاغة ابن أبي الحديد ج 1 / 67 ط قديم [ = ج 1 / 199 جديد ] .