و در كلمات و خطب سيّد اولياء عليه السّلام تصريحات و تلويحات است كه ايمان كامل از عمل متولَّد است . پس كسى كه طالب ايمان اكبر باشد بايد آن را از عمل طلب كند .
امّا بايد در اين مرحله رفق و مدارا را شعار خود كند چنانچه در حديث عبد العزيز گذشت و هر عملى كه به آن مبادرت كرد بر آن مداومت نمايد . چه ، در احاديث متواتره است بر اينكه عمل قليل با دوام افضل است عند اللَّه از عمل كثير گاه گاه .
و بايد درجة فدرجة بالا رفت تا جميع اعضاء و جوارح را از حظَّ آنها از ايمان عطا كرد و هيچ عضوى نماند كه از حظَّ خود بىنصيب ماند .
و رساند كار را به جائى كه جميع حظوظ هر عضوى از اعضاء ظاهره و باطنه از ايمان به او عطا شود ، از اوامر و نواهى حتميّه و تنزيهيّه كه با اهمال جزئى از آنها به همان قدر از ايمان ناقص است و با وجود قصور ايمان به قدر رأس ابره قدم در عالم بالاتر از آن نتوان نهاد . چه گذشت كه عوالم سلوك به راه خدا مشابه ساعات است تا بالمرّه متقدّم طىّ نشود متأخّر را در نيابد .
منقول است كه سالكى به طمع مراتب نزد شيخ آمد او را در مسجد يافت و ديد كه شيخ آب دهان خود را در آنجا افكند . از همانجا
رسالهء سير وسلوك ( تحفة الملوك ) ( فارسي ) — صفحة 117
مساهمون: السيد محمد مهدي بحر العلوم
ص١١٧