تحقيق معنى هدايت
« هدى » « الهدى » مانند « التّقى » مصدر است به معنى ارائهء طريق و نشان دادن راه ، چه همراه با رساندن به راه يا رساندن به مقصود باشد چه نباشد و چه به مفعول دوّم ، بهخودىخود متعدّى شود يا با لفظ « لام » يا با لفظ « الى » متعدّى گردد ؛ و چه هدايت از جانب خدا يا از سوى خلق باشد . و چه هدايت متعلّق به خود راه يا متعلّق به مقصود و هدف باشد .
و امّا هدايت از طرف خدا هرگاه به صورت مطلق و با قطع نظر از مورد هدايت و نوع آن به چيزى تعلّق بگيرد ؛ منظور هدايت به كمال مطلوب آنست و كمال مطلوب در انسان همان حصول ولايت مطلقه و پس از آن نبوّت مطلقه ، و بعد از آن رسالت مطلقه مىباشد و راه او به سوى اين كمال ، همان راه نفس انسانى اوست كه از آن به صدر تعبير مىشود كه به كفر يا اسلام گشوده ( منشرح ) شده باشد ، و يا به هيچ كدام از آن دو گشوده نشده باشد ، و از آن به سوى قلبش و از قلبش به روحش و به همين ترتيب تا ولايت مطلقه ادامه يافته باشد . و چون اين راه از ديدگان ، پنهان و با تعيّنات نفسانى بسته شده است و گذر بر اين راه اختيارى مىباشد ، و انسان در اوّل كار در وادى نفس گمراه بوده ، و مىپندارد كمال مطلوب او ، همان رسيدن به خواهشهاى نفسانى و كامل گرداندن قواى حيوانى و شيطانى است و با هر چيز جز مورد گمان خويش بغض و كينه دارد ؛ از اين رو حكمت بالغهء الهى و رحمت تامّه پروردگارى اقتضا كرد كه براى نوع بشر كسى را برانگيزد تا آنان را به