فصل دهم
دربارهء اينكه علم قرآن با تمام مراتب آن ، ويژهء حضرت محمّد ( ص ) و دوازده تن از جانشينان آن حضرت ( ص ) مىباشد ؛ براى ديگران جز بهاندازهء مقام و مرتبهشان حاصل نيست .
در گذشته بيان شد كه بطنها و ژرفناها و حقايق قرآن بسيار زياد است ، و اينكه بالاترين مرتبهء بطن و حقيقت برترين آن محمديّت محمّد ( ص ) و علويّت على ( ع ) مىباشد و آن مقام مشيّت است كه آن مقام فوق امكان است . هيچ پيامبر و جانشين پيامبرى جز محمّد ( ص ) و جانشينان او ، نمىتوانند از مقام امكان بالاتر روند ، و كسى كه به مقام مشيّت نرسيده باشد نمىداند كه در آن چيست و نمىتواند چيزى از آن بيان كند ؛ زيرا ، مفسّر جز از آنچه خود بدان پى برده است و حدّ خود اوست نمىتواند تجاوز كند . پس هر كس چيزى از قرآن بداند يا چيزى از آن را تفسير نمايد ؛ هر چند به مقاماتى هم رسيده باشد . باز علم او و تفسيرى كه مىكند نسبت به علم قرآن جز مانند قطرهاى از اقيانوس نيست . چه حقيقت قرآن كه همان حقيقت محمّد ( ص ) و على ( ع ) است ، در واقع مقام اطلاق است كه نهايت ندارد . و موجود ممكن ( ممكن الوجود ) هر چند برتر از همهء ممكنات ، يعنى عقل كلّ هم باشد ؛ باز محدود است و نسبت بين محدود و بىنهايت غير محدود قابل تصوّر نيست . پس علم هر عالم و مفسّر قرآن نسبت به علم قرآن ، مانند قطره ، در برابر درياست .