تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه '1344 ق'") " — صفحة 632

مساهمون:

ص٦٣٢

اعلام مشروطه در عثمانى

در اين زمان بود كه برخى از متفكران عثمانى متوجه شدند كه دولت عثمانى نياز به اصلاحاتى دارد . به همين جهت حزب آزاديخواهان را تشكيل دادند كه شمار زيادى از اركان دولتى و در رأس آنان صدر اعظم وقت مدحت پاشا كه از اصلاح طلبان و آزاديخواهان بود ، به آن پيوستند . رجال حزب به اين نتيجه رسيدند كه سلطان عبدالعزيز را از خلافت دور كرده و با اعلام مشروطه ، سلطان جديدى كه تنها پادشاهى كند نه حكومت ، و مبانى مشروطه را بپذيرد ، سر كار آورند . در اين زمينه سرعسكر وقت حسين عونى پاشا هم با آنان همراه شد ، همين طور فرمانده نيروى دريايى و افسران برجستهء نظامى . اين جماعت در اواخر سال 1293 توانستند قصر سلطان را با نيروهاى نظامى از زمين و دريا محاصره كنند . در سمت دريا از بخشى از ناوگان كمك گرفتند . در اين وقت نمايندهء آنان نزد سلطان آمد و به او خبر داد كه مردم وى را از خلافت خلع كرده‌اند و نيروهاى نظامى اطراف قصر آماده هستند كه در صورت رد درخواست‌هايش وارد عمل شوند . ابتدا سلطان كار آنان را جدى نگرفت ، اما وقتى جدّيت آنان را ديد تسليم شد . آنان نيز وى را به قصر ديگرى برده ، نگهبانانى بر وى گماشتند . چند روز بعد برخى از رگ‌هاى او را قطع كرده به تدريج آن قدر خون از وى رفت تا مرد . برخى نيز بر اين باورند كه برخى از رجال حزب او را در قصرش كشتند . با خلع عبدالعزيز ، رجال حزب با سلطان مراد بيعت كردند . اما كار وى بيش از سه ماه طول نكشيد ، زيرا عقل وى دچار مشكل شد . از اين رو ، وى را كنار گذاشته برادر او سلطان عبدالحميد را در سال 1294 به خلافت برداشتند . در اين وقت ، احكام و فرامين بر اساس خواست مشروطه خواهان صادر مىشد و سلطان عبدالحميد به جز امضاى فرامين ، دخالتى در كارها نداشت . به دنبال اين تحولات ، اوضاع رو به نابسامانى رفت و مشروطه خواهان شروع به
تاريخ مكة (از آغاز تا پايان دولت شرفاى مكه '1344 ق'") " — صفحة 632 | أحمد السباعي / رسول جعفريان