تنزيه الأنبياء ( ع ) ( فارسى ) — صفحه 75

مىگوييم : به‌طور قطع ، علمى مقتضى تصديق ، همراه اين ادّعا بوده است . برخى نيز گفته‌اند : آنان دعا كردند گوسالهء بريان‌شده زنده شود . و آن گوساله زنده شد و شروع به چريدن كرد . دربارهء يُجادِلُنا « 1 » نيز گفته شده است معنى آن « يجادل رسلنا » ( با فرستادگان ما مجادله مىكرد ) مىباشد امّا ازآن‌جهت كه اين فرشتگان از سوى خدا فرستاده شده بودند ، « مجادله » به حضرت بارى تعالى نسبت داده شده است . مجادلهء آن حضرت با فرشتگان نيز بر سر مسائلى چند بوده است از جمله : آيا آنها براى عذاب استيصال ( از بين بردن كلّى ، ريشه‌كن كردن ) آمده‌اند يا براى ترساندن ؟ آيا اين عذاب براى همهء قوم لوط است يا گروهى از آنان ؟ راه نجات يافتن لوط عليه السّلام و افراد مؤمن خانواده‌اش از اين عذاب چيست ؟ و . . . اين سؤالها ازآن‌جهت كه در آنها مراجعه و تأنّى مجازى وجود دارد ، « مجادله » ناميده شده‌اند . عده‌اى هم برآنند كه يُجادِلُنا فِي قَوْمِ لُوطٍ ( با ما دربارهء قوم لوط به مجادله پرداخت ) بدين معنى است كه آن حضرت از ما درخواست تأخير عذاب آنان - به اميد ايمان و هدايتشان به راه راست - را داشت . امّا خداوند متعال به آن حضرت [ از طريق وحى يا الهام ] اعلام نمود كه مصلحت در به هلاكت رسيدن آنان بوده ، عذاب ايشان قطعى است . و با اين شرح ، عنوان « جدال » مجازا به اين خواهش داده شده است . اگر گفته شود : معنى فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ إِبْراهِيمَ الرَّوْعُ وَ جاءَتْهُ الْبُشْرى يُجادِلُنا فِي قَوْمِ لُوطٍ « 2 » كه در آن پس از « لمّا » « 3 » فعل مضارع « يجادلنا » آمده است در حالى كه طبق قاعده بايد فعل ماضى بيايد ، چيست ؟ مىگوييم : سه پاسخ براى اين پرسش وجود دارد :