حكمت 192
پرهيز از زراندوزى
( اخلاقى ، اقتصادى ) و درود خدا بر او ، فرمود : اى فرزند آدم ، آنچه را كه بيش از نياز خود فراهم كنى ، براى ديگران اندوختهاى .
حكمت 193
راه به كار گرفتن قلب
( اخلاقى ، علمى ، تربيتى ) و درود خدا بر او ، فرمود : دلها را روى آوردن و پشت كردنى است ، پس دلها را آنگاه به كار واداريد كه خواهشى دارند و روى آوردنى ، زيرا اگر دل را به اجبار به كارى وادارى كور مىگردد .
حكمت 194
ضرورت پرهيز از خشم و انتقام
( اخلاقى ، اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : چون خشم گيرم ، كى آن را فرو نشانم ؟ در آن زمان كه قدرت انتقام ندارم ، كه به من بگويند . « اگر صبر كنى بهتر است » يا آنگاه كه قدرت انتقام دارم ؟ كه به من بگويند : « اگر عفو كنى خوب است » .
حكمت 195
پرهيز از بخل ورزى
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ( در سر راه از كنار مزبلهاى عبور مىكرد . ) اين همان است كه بخيلان به آن بخل مىورزند ! ( و در روايت ديگرى نقل شد كه ) اين چيزى است كه ديروز بر سر آن رقابت مىكرديد !
حكمت 196
عبرت آموزى از إتلاف اموال
( اخلاقى ، اقتصادى ) و درود خدا بر او ، فرمود : مالى كه نابودى آن تو را پند مىدهد ، از دست نرفته است .
حكمت 197
روش درمان روح ( روانشناسى بالينى )
( اخلاقى ، علمى ) و درود خدا بر او ، فرمود : اين دلها همانند تنها خسته مىشوند ، براى نشاط آن به سخنان تازهء حكيمانه روى بياوريد .
حكمت 198
ضرورت حكومت
( اعتقادى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ( وقتى شنيد كه خوارج مىگويند ، حكومت فقط از آن خداست . ) سخن حقّى است كه از آن اراده باطل دارند .
حكمت 199
نكوهش اوباش ( انسانهاى شرور )
( اخلاقى ، اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ( در تعريف جمع اوباش ، فرمود ) آنان چون گرد هم آيند پيروز شوند ، و چون پراكنده شوند شناخته نگردند « 1 » . ( و گفته شد كه امام فرمود ) آنان چون گرد هم آيند زيان رسانند ، و چون پراكنده شوند سود دهند . ( از امام پرسيدند : چون اوباش گرد هم آيند زيان رسانند را دانستيم ، امّا چه سودى در پراكندگى آنان است ، فرمود ) صاحبان كسب و كار ، و پيشه وران به كارهاى خود باز مىگردند ، و مردم از تلاش آنان سود برند ، بنّا به ساختن ساختمان ، و بافنده به كارگاه بافندگى ، و نانوا به نانوايى روى مىآورد .
حكمت 200
نكوهش انسانهاى شرور
( اخلاقى ، اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ( جنايتكارى را حضور امام آوردند ، كه جمعى اوباش همراه او بودند . ) مبارك مباد ، چهرههايى كه جز به هنگام زشتىها ديده نمىشوند .
حكمت 201
امدادهاى الهى و حفظ انسان
( اعتقادى ، معنوى ) و درود خدا بر او ، فرمود : با هر انسانى دو فرشته است كه او را حفظ مىكنند ، و چون تقدير الهى فرا رسد ، تنهايش مىگذارند ، كه همانا زمان عمر انسان ، سپرى نگهدارنده است .
هامش
( 1 ) نفى : اوانتوريسمmsirutnevA( ماجرا جويى ) كسانى كه بدون رعايت مسائل اخلاقى و سياسى حاكم بر جامعه دست به اعمالى مىزنند كه نارواست .