حكمت 43
الگوهاى انسانى ( فضائل اخلاقى يكى از ياران )
( تاريخى ، تربيتى ) در ياد يكى از ياران ، « خبّاب بن أرت » فرمود : خدا خبّاب بن أرت « 1 » را رحمت كند ، با رغبت مسلمان شد ، و از روى فرمانبردارى هجرت كرد ، و با قناعت زندگى گذراند ، و از خدا راضى بود ، و مجاهد زندگى كرد .
حكمت 44
ارزش آخرت گرايى
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : خوشا به حال كسى كه به ياد معاد باشد ، براى حسابرسى قيامت كار كند ، با قناعت زندگى كند ، و از خدا راضى باشد .
حكمت 45
راه شناخت مؤمن و منافق
( اخلاقى ، انسان شناسى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : اگر با شمشيرم بر بينى مؤمن بزنم كه دشمن من شود ، با من دشمنى نخواهد كرد ، و اگر تمام دنيا را به منافق ببخشم تا مرا دوست بدارد ، دوست من نخواهد شد ، و اين بدان جهت است كه قضاى الهى جارى شد ، و بر زبان پيامبر امّى صلّى اللّه عليه و آله و سلّم گذشت كه فرمود :
« اى على ! مؤمن تو را دشمن نگيرد ، و منافق تو را دوست نخواهد داشت . »
حكمت 46
ارزش پشيمانى و زشتى غرور زدگى
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : گناهى كه تو را پشيمان كند بهتر از كار نيكى است كه تو را به خود پسندى وا دارد .
حكمت 47
شناخت ارزشها
( اخلاقى ) و درود خدا بر او ، فرمود : ارزش مرد به اندازهء همّت اوست ، و راستگويى او به ميزان جوانمردىاش ، و شجاعت او به قدر ننگى است كه احساس مىكند ، و پاكدامنى او به اندازهء غيرت اوست .
حكمت 48
راز دارى و پيروزى
( اخلاقى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : پيروزى در دورانديشى ، و دور انديشى در به كار گيرى صحيح انديشه ، و انديشه صحيح به راز دارى است .
حكمت 49
شناخت بزرگوار و پست فطرت
( اخلاقى ، اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : از يورش بزرگوار به هنگام گرسنگى ، و از تهاجم انسان پست به هنگام سيرى ، بپرهيز .
حكمت 50
راه جذب دلها
( اخلاقى ، اجتماعى ) و درود خدا بر او ، فرمود : دلهاى مردم گريزان است ، به كسى روى آورند كه خوشرويى كند .
حكمت 51
قدرت و عيب پوشى
( اخلاقى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : عيب تو تا آن گاه كه روزگار با تو هماهنگ باشد ، پنهان است .
حكمت 52
روش برخورد با شكست خوردگان
( اخلاقى ، سياسى ) و درود خدا بر او ، فرمود : سزاوارترين مردم به عفو كردن ، تواناترينشان به هنگام كيفر دادن است .
حكمت 53
شناخت جايگاه سخاوت و ايثارگرى
( اخلاقى ، اقتصادى ، اجتماعى )
هامش
( 1 ) خبّاب پسر أرت ، از مسلمانان صدر اسلام است كه در مكّه آسيب فراوان ديد تا آنجا كه مشركين پشت او را داغ كردند ، در جنگ صفّين در ركاب امير المؤمنين عليه السّلام بود و در سال 37 هجرى در كوفه در گذشت .