چه ايمان خود را پنهان دارند يا آشكار كنند .
و نام مهاجر را بر كسى نمىتوان گذاشت جز آن كس كه حجّت خدا بر روى زمين را بشناسد . هر كس حجّت خدا را شناخت ، و به امامت او اقرار كرد مهاجر است . و نام مستضعف در دين ، بر كسى كه حجّت بر او تمام شد ، و گوشش آن را شنيد ، و قلبش آن را دريافت ، صدق نمىكند ( و معذور نيست )
3 مشكل فهم برخى از احاديث عترت عليهم السّلام
همانا كار ما « ولايت » ما اهل بيت پيامبر عليهم السّلام سخت و تحمّل آن دشوار است ، كه جز مؤمن ديندار كه خدا او را آزموده ، و ايمانش در دل استوار بوده ، قدرت پذيرش و تحمّل آن را ندارد ، و حديث ما را جز سينههاى امانت پذير ، و عقلهاى بردبار فرا نگيرد .
4 آگاهى ژرف امام عليه السّلام
اى مردم پيش از آن كه مرا نيابيد ، آنچه مىخواهيد از من بپرسيد ، كه من راههاى آسمان را بهتر از راههاى زمين مىشناسم « 1 » ، بپرسيد قبل از آن كه فتنهها چونان شترى بى صاحب حركت كند ، و مهار خود را پايمال نمايد ، و مردم را بكوبد و بيازارد ، و عقلها را سرگردان كند .
ترجمه خطبه 190
( اين سخنرانى در شهر كوفه پيرامون خوارج ايراد شد ) .
1 ضرورت شكرگزارى
خدا را برابر نعمتهايش شكرگزارم ، و بر انجام حقوق الهى از او يارى مىطلبم ، پروردگارى كه سپاهش نيرومند ، و مقام او بزرگ است . و گواهى مىدهم كه محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بنده و پيامبر اوست ، انسانها را به اطاعت خدا دعوت فرمود ، و با دشمنان خدا در راه دين او پيكار و مغلوبشان كرد . هرگز همداستانى دشمنان كه او را دروغگو خواندند ، او را از دعوت حق باز نداشت ، و تلاش آنان براى خاموش كردن نور رسالت به نتيجهاى نرسيد .
2 سفارش به پرهيزكارى و ياد مرگ
پس به تقوا و ترس از خدا ، روى آوريد ، كه رشتهء آن استوار ، و دستگيرهء آن محكم ، و قلّه بلند آن پناهگاهى مطمئن مىباشد . قبل از فرارسيدن مرگ ، خود را براى پيش آمدهاى آن آماده سازيد ، پيش از آن كه مرگ شما را دريابد آنچه لازمهء ملاقات است فراهم آوريد ، زيرا مرگ پايان زندگى است و هدف نهايى ، قيامت است . مرگ براى خردمندان پند و اندرز ، و براى جاهلان وسيلهء عبرت آموزى است . پيش از فرارسيدن مرگ ، از تنگى قبرها ، و شدّت غم و اندوه ، و ترس از قيامت ، و در هم ريختن استخوانها ، و كر شدن گوشها ، و تاريكى لحد ، و وحشت از آينده ، و غم و اندوه فراوان در تنگناى گور ، و پوشانده شدن آن با سنگ و خاك ، چه مىدانيد ؟ ! پس اى بندگان ! خدا را ! خدا را ! پروا كنيد ، كه دنيا با قانونمندى خاصّى مىگذرد ، شما با قيامت به رشتهاى اتّصال داريد ، گويا نشانههاى قيامت ، آشكار مىشود ،
هامش
( 1 ) اشاره به علم : كاسمولوژىygolomsoC( كيهان شناسى )