امّا امروز با پيدايش زنگارها در دين ، كژىها و نفوذ شبههها در افكار ، تفسير و تأويل دروغين در دين ، با برادران مسلمان خود به جنگ خونين كشانده شديم ، پس هر گاه احساس مىكنيم چيزى باعث وحدت ماست و به وسيله آن با يكديگر نزديك مىشويم ، و شكافها را پر و باقى ماندهء پيوندها را محكم مىكنيم ، به آن تمايل نشان مىدهيم ، آن را گرفته و ديگر راه را ترك مىگوييم .
ترجمه خطبه 123
( به هنگام نبرد در جنگ صفيّن خطاب به سربازان خويش فرمود )
1 آموزش روانى در جنگ
هر كدام از شما در صحنهء نبرد با دشمن ، در خود شجاعت و دلاورى احساس كرد ، و برادرش را سست و ترسو يافت ، به شكرانهء اين برترى بايد از او دفاع كند ، آنگونه كه از خود دفاع مىكند ، زيرا اگر خدا بخواهد او را چون شما دلاور و شجاع گرداند .
همانا مرگ به سرعت در جستجوى شماست ، آنها كه در نبرد مقاومت دارند ، و آنها كه فرار مىكنند ، هيچ كدام را از چنگال مرگ رهايى نيست و همانا گرامىترين مرگها كشته شدن در راه خداست . سوگند به آن كس كه جان پسر ابو طالب در دست اوست ، هزار ضربت شمشير بر من آسانتر است از مرگ در بستر استراحت ، در مخالفت با خداست .
2 هشدار از كوتاهى در نبرد
گويى شما را در برخى از حملهها ، در حال فرار ، ناله كنان چون گلّهاى از سوسمار مىنگرم كه نه حقّى را باز پس مىگيريد ، و نه ستمى را باز مىداريد ، اينك اين شما و اين راه گشوده ، نجات براى كسى است كه خود را به ميدان افكنده به مبارزه ادامه دهد ، و هلاكت از آن كسى است كه سستى ورزد .
ترجمه خطبه 124
( در سال 37 هجرى در جنگ صفّين براى تشويق ياران به جهاد فرمود )
1 آموزش نظامى ( تاكتيكهاى رزم انفرادى )
زره پوشيدهها را در پيشاپيش لشكر قرار دهيد ، و آنها كه كلاه خود ندارند ، در پشت سر قرار گيرند ، دندانها را در نبرد روى هم بفشاريد ، كه تأثير ضربت شمشير را بر سر كمتر مىكند ، در برابر نيزههاى دشمن ، پيچ و خم به خود دهيد كه نيزهها را مىلغزاند و كمتر به هدف اصابت مىكند ، چشمها را فرو خوابانيد ، كه بر دليرى شما مىافزايد .
و دل را آرام مىكند ، صداها را آهسته و خاموش سازيد كه سستى را مىزدايد . پرچم لشكر را بالا داريد و پيرامون آن را خالى مگذاريد و جز به دست دلاوران و مدافعان سر سخت خود نسپاريد ،