كه به فرمان حكيمانه تو در لابلاى عضلات پديد آمده ، تشبيه مىكند ، هرگز در ژرفاى ضمير خود تو را نشناخته ، و قلب او با يقين انس نگرفته است ، و نمىداند كه هرگز براى تو همانندى نيست . و گويا بيزارى پيروان گمراه از رهبران فاسد خود را نشنيدهاند كه مىگويند : « به خدا سوگند ما در گمراهى آشكار بوديم .
كه شما را با خداى جهانيان مساوى پنداشتيم » دروغ گفتند مشركان كه تو را با بتهاى خود همانند پنداشتند ، و با وهم و خيال خود گفتند پيكرى چون بتهاى ما دارد ، و با پندار نادرست تو را تجزيه كرده ، و با اعضاى گوناگون مخلوقات تشبيه كردند .
خدايا ! گواهى مىدهم آنان كه تو را با چيزى از آفريدههاى تو مساوى شمارند از تو روى بر تافتهاند و آن كه از تو روى گردان شود بر اساس آيات محكم قرآن ، و گواهى براهين روشن تو ، كافر است . تو همان خداى نامحدودى هستى كه در انديشهها نگنجى تا چگونگى ذات تو را درك كنند ، و در خيال و وهم نيايى تا تو را محدود و داراى حالات گوناگون پندارند .
3 وصف پروردگار در آفرينش موجودات گوناگون
آنچه را آفريد با اندازه گيرى دقيقى استوار كرد ، و با لطف و مهربانى نظمشان داد ، و به خوبى تدبير كرد . هر پديده را براى همان جهت كه آفريده شد به حركت در آورد ، چنان كه نه از حد و مرز خويش تجاوز نمايد و نه در رسيدن به مراحل رشد خود كوتاهى كند ، و اين حركت حساب شده را بدون دشوارى به سامان رساند تا بر اساس اراده او زندگى كند .
پس چگونه ممكن است سرپيچى كند ؟ در حالى كه همهء موجودات از ارادهء خدا سرچشمه مىگيرند ، خدايى كه پديد آورنده موجودات گوناگون است ، بدون احتياج به انديشه و فكرى كه به آن روى آورد ، يا غريزهاى كه در درون پنهان داشته باشد ، و بدون تجربه از حوادث گذشته ، و بدون شريكى كه در ايجاد امور شگفت انگيز ياريش كند ، موجودات را آفريد ، پس آفرينش كامل گشت و به عبادت و اطاعت او پرداختند ، دعوت او را پذيرفتند و در برابر فرمان الهى سستى و درنگ نكردند و در اجراى فرمان الهى توقف نپذيرفتند . پس كجىهاى هر چيزى را راست ، و مرزهاى هر يك را روشن ساخت ، و با قدرت خداوندى بين اشياء متضاد هماهنگى ايجاد كرد ، و وسايل ارتباط آنان را فراهم ساخت ، و موجودات را از نظر حدود ، اندازه ، و غرائز ، و شكلها ، و قالبها ، و هيأتهاى گوناگون ، تقسيم و استوار فرمود ، و با حكمت و تدبير خويش هر يكى را به سرشتى كه خود خواست در آورد .